Sepetiniz boş

Satın al

Adet: 0

Toplam: 0,00

0

Termometreler

Termometreler

Sıcaklığı ölçmek için çeşitli termometreler kullanılır.

Fizik

Etiketler

termometre, sıcaklık, sıcaklık değişimi, genleşme, Celsius, Fahrenhayt, kızıl ötesi, kızılötesi radyasyon, ısıl ışınım, gaz termometresi, metal termometre, bimetal, termostat, elektrik akımı, direnç, gerilim, termodinamik, fiziksel özellik, hacim, hacimce genleşme, gaz, fizik

İlgili ekstralar

Görüntüler

Termometre çeşitleri

  • uzaktan ölçen termometre
  • genleşmeye dayalı termometreler
  • sıvılı termometre
  • bimetal termometre
  • gazlı termometre
  • elektrikli termometre

Termometreler doğrudan sıcaklığı ölçmeyip maddenin sıcaklığa bağlı bir özelliğini ölçer. Termometreler üç ana tipe ayrılır:

Birinci tip termometrelerin çalışması maddelerin genleşmesine dayalıdır: sıcaklık arttıkça maddenin hacmi de artar. Hacmin artma azalma oranından sıcaklık da tespit edilebilir.

İkinci tip termometrelerde maddelerin elektriksel özelliklerinin sıcaklığa bağlı olmasından yararlanır. Bunlar elektrikli termometre olarak adlandırılır.

Uzaktan ölçen termometrelerin çalışması sıcak nesnelerin elektromanyetik radyason yaymasına dayanır. Radyasyonun bileşimi sıcaklığa bağlıdır. Bu özellik sayesinde nenelerin sıcaklığı uygun bir cihazla büyük mesafeden de ölçülebilir.

Bimetal termometre

Sıcaklık arttıkça maddeyi oluşturan parçacıkların hareket hızı da artar, bu nedenle doldurdukları alanın büyüklüğü, yani hacmi de büyür. Bu; gaz, sıvı ve katı halde bulunan çoğu madde için doğrudur, ancak su için doğru değil, çünkü su 0 ile 4 C° arasında tam ters davranış sergiler. Genleşmeye dayalı termometrelerde bu olaydan yararlanır.

Sıvılı termometrelerde istenilen ölçüm aralığında donmayan ve kaynamayan bir sıvı kullanılabilir. Geleneksel olarak bu termometre tipinde alkol ya da cıva kullanılıyordu, ancak günümüzde cıva yasak hale geldi, çünkü termometre kırılınca cıva buharı ortama yayılarak sağlığa zarar verebilir.

Gazlı termometreler özellikle düşük sıcaklıkları ölçmek için kullanılır, çünkü gazların donma noktası alçaktır.

Metal termometreler diğerleri kadar doğru ölçüm yapmak için uygun değil, ancak genleşme sonucunda katı olan maddede oluşan kuvvetlerden dolayı bu tip termometreler örneğin anahtarlar çalıştırmak için de uygundur.

Bimetal termometre de bu tipten olup iki farklı metal levhanın kaynaştırılmasıyla elde edilir. Farklı genleşme özelliklerine sahip olmalarına rağmen kaynaştırılmış iki metal levha sıcaklık değişimi meydana gelince eğilerek elektrik anahtarları çalıştırabilir. Eskiden bu tip termometreler; merdiven zamanlayıcı anahtarı, elektrikli ütülerin sıcaklık kontrolü ve arabalarda motor soğutma sıvısının sıcaklığını kontrol eden termostatlarda kullanılırdı.

Gazlı termometre

Sıvılı termometre

Elektrikli termometre

Elektrikli termometreler hem doğru ölçüm yapmak için uygundur, hem de küçük oldukları için ölçülen maddenin sıcaklığını da daha az etkiler.

Elektrikli termometreler üç tipe ayrılır: direnç termometresi, termistör ve termokupl.

Direnç termometresinde metallerin direncinin sıcaklığa bağlı olmasından, genellikle sıcaklıkla artmasından yararlanır. Direnç çok doğru bir şekilde ölçülebildiği için sıcaklık da çok doğru bir şekilde tespit edilebilir.
Termistörler yarı iletken bir malzemeden yapılmış oldukları için metal direnç termometrelerinden farklıdır. Bu nedenle dirençlerinin sıcaklık duyarlılığı da daha büyüktür.
Termokupl, maddelerinin farklı olmasına rağmen birbiriyle kaynaştırılmış veya bükülmüş iki metal telden oluşur. İki metalin temas yüzeyinde her zaman elektrik gerilim oluşur. Bunun nedeni farklı metallerde değerlik elektronlarının enerji seviyesinin farklı olduğudur. Daha yüksek enerji seviyesinde bulunan elektronların bir kısmı diğer metale geçer. Bu olay enerji dengesi oluşana kadar devam edip elektrik gerilimi meydana getirir.
Meydana gelen gerilim sıcaklığa bağlıdır, bu sayede ölçüldüğünde sıcaklığı da gösterir. Ölçüm aralığı termistörlerinden daha geniştir.

Uzaktan ölçen termometre

Pirometre ve kızıl ötesi termometre sıcaklığı uzaktan ölçmek için de uydundur.

Erişilmesi zor nesnelerde, içinde her termometrenin eriyeceği erimiş metallerde sıcaklığı ölçmek veya binalarda ısının kaçtığı noktaları tespit etmek için kullanılır.

Nesneler bileşimi ve yoğunluğu sıcaklıklarını göstererek uzaktan ölçmeyi mümkün yapan elektromanyetik radyasyon yayar.

Bu radyasyonun büyük kısmı görülmez kızıl ötesi banda düşer, ancak 600 Celsius'tan sıcak, kor haline gelmiş nesneler artık görünür ışık da yayar.
Uzaktan ölçen termometre bir optik birim, bir sensör birimi ve bir sinyal işleme biriminden oluşur. Bunların yanında kullanıcının hangi yüzey parçasının sıcaklığını ölçtüğünü bilmesi için sıklıkla bir lazer işaretleyici de bulunur.

Uzaktan ölçen termometrelerin bir kısmı gelen radyasyonun yoğunluğunu ölçer; nesneden mesafe bilindiğinde bunun yardımıyla sıcaklık da tahmin edilebilir.
Sıcaklığı ölçülen nesne ölçüm cihazının görüş alanını tamamen doldurmalı, aksi takdirde cihaz gerçeğinden daha düşük bir sıcaklık gösterir.

Bazı uzaktan ölçen termometreler radyasyonun yoğunluğunu ölçmeyip dalga boyu bileşimini ölçer, çünkü bu sadece sıcaklığa bağlı olurken yoğunluk yüzeyin büyüklüğü ve cihazdan uzaklığına da bağlıdır.
Bir nesne ne kadar sıcaksa en yoğun radyasyon o kadar düşük dalga boyundadır.
Nesnenin rengi yaydığı radyasyonu saptırır ve tozlu hava gibi başka faktörler de ölçmenin doğruluğunu bozabilir, bu nedenle bu ölçüm yöntemi her zaman doğru olmayabilir.

Anlatma

Termometreler doğrudan sıcaklığı ölçmeyip maddenin sıcaklığa bağlı bir özelliğini ölçer. Termometreler; uzaktan ölçen termometreler, genleşmeye dayalı termometreler ve elektrikli termometreler olmak üzere üç ana tipe ayrılır.

Sıcaklık arttıkça maddeyi oluşturan parçacıkların hareket hızı da artar, bu nedenle doldurdukları alanın büyüklüğü, yani hacmi de büyür. Genleşmeye dayalı termometrelerde bu olaydan yararlanır.

Sıvılı termometrelerde istenilen ölçüm aralığında donmayan ve kaynamayan bir sıvı kullanılabilir. Bu nedenle genellikle alkol içerirler.

Sıcaklıkları değişince gazlar da hacimlerini değiştirir, bu sayede sıcaklığı ölçmek için gazlar da uygundur. Gazlı termometreler özellikle düşük sıcaklıkları ölçmek için kullanılır, çünkü gazların donma noktası alçaktır.

Metal termometreler diğerleri kadar doğru ölçüm yapmak için uygun değil, ancak genleşme sonucunda katı olan maddede oluşan kuvvetlerden dolayı bu tip termometreler örneğin anahtarlar çalıştırmak için de uygundur.
Bimetal termometre de bu tipten olup iki farklı metal levhanın kaynaştırılmasıyla elde edilir. Farklı genleşme özelliklerine sahip olmalarına rağmen kaynaştırılmış iki metal levha sıcaklık değişimi meydana gelince eğilerek elektrik anahtarları çalıştırabilir.

Elektrikli termometreler hem doğru ölçüm yapmak için uygundur, hem de küçük oldukları için ölçülen maddenin sıcaklığını da daha az etkiler. Elektrikli termometreler üç tipe ayrılır: direnç termometresi, termistör ve termokupl.

Direnç termometresinde metallerin direncinin sıcaklığa bağlı olmasından, genellikle sıcaklıkla artmasından yararlanır. Direnç çok doğru bir şekilde ölçülebildiği için sıcaklık da çok doğru bir şekilde tespit edilebilir.

Pirometre ve kızıl ötesi termometre sıcaklığı uzaktan ölçmek için de uydundur. Erişilmesi zor nesnelerde, içinde her termometrenin eriyeceği erimiş metallerde sıcaklığı ölçmek veya binalarda ısının kaçtığı noktaları tespit etmek için kullanılır. Nesneler, bileşimi ve yoğunluğu sıcaklıklarını göstererek uzaktan ölçmeyi mümkün yapan elektromanyetik radyasyon yayar. Bu radyasyonun büyük kısmı görülmez kızıl ötesi banda düşer.

İlgili ekstralar

Galileo Galilei'nin Atölyesi

Galileo Galilei fizik ve astronomi bilimlerinin gelişimine önemli katkıda bulundu.

Köprülerin Genleşmesi

Köprülerin metal yapısının uzunluğu sıcaklığa bağlı olarak değişir.

Erime ve Donma

Donma sırasında su molekülleri arasında hidrojen bağları oluşur ve kristal yapı meydana gelir.

Buharlaşma ve Kaynama

Kaynama ve buharlaşma sırasında bir sıvıda hangi olaylar meydana gelir? Bir sıvının kaynama noktası nelere bağlıdır?

Faz Geçişleri

Faz geçişleri olarak maddenin gaz, sıvı ve katı halleri arasındaki geçişleri adlandırılır.

Saç Kurutma Makinesi Nasıl Çalışır?

Animasyonda saç kurutma makinesinin yapısı ve çalışması tanıtılıyor.

İdeal Gazların P-V-T Diyagramı

İdeal gazların basıncı, hacmi ve sıcaklığı arasındaki ilişkiyi birleşik gaz yasası açıklar.

Buharlı Ütü Nasıl Çalışır?

Animasyonda buharlı ütünün yapısı ve çalışması tanıtılıyor.

Buzdolabı Nasıl Çalışır?

Animasyonda buzdolabının yapısı ve çalışması tanıtılıyor.

Klima Nasıl Çalışır?

Klima, ısıyı iç ortamdan dış ortama taşıyarak içerideki havayı soğutur.

Meteorolojik Aletler (orta seviye)

Animasyonda atmosfer olaylarının incelenmesinde kullanılan araçlar tanıtılmaktadır.

Sıcak Hava Balonu

Isıtılmış havayla doldurulan özel balon.

Added to your cart.