Sepetiniz boş
Karbonifer Dönemi'nin canlıları
Devoniyen ve Permiyen Dönemlerin arasında (358-299 milyon yıl önce) yaşayan çok büyük canlılar.
Biyoloji
1 – 12. sınıf
Etiketler
mozaLink
/Web bağlantısı
Görüntüler
Canlılar Dünyası
Meganeura
- Meganeura monyi
- kafa
- göğüs
- uzun karın
- bileşik göz
- çiğneyici ağız
- üç çift bacak
- şeffaf kanatlar
- maksimum kanat açıklığı: 65 cm
Meganeura
Meganeura monyi dünyada şimdiye kadar yaşamış en büyük uçan böcektir. Kanat açıklığı 65 cm'yı bile bulabiliyordu.
Günümüydeki yusufçuklara benziyordu, ancak boyutları daha büyüktü.
Böceğin devasa boyutunu açıklayan çok sayıda teori ortaya çıktı. Bunlardan birine göre böcek, Karbonifer Dönemi'nde atmosferin yüksek oksijen içeriği (%35) nedeniyle o kadar büyüdü.
Yırtıcı böcek küçük boyuttaki iki yaşamlıları bile yerdi. Fosilleri Avrupa'da (Fransa, İngiltere) bulundu.
Arthropleura
- Arthropleura
- kafa
- duyarga
- aynı segmentlerden oluşan gövde
- eklemli bacak
- uzunluğu: maksimum 2 m
Arthropleura
Çıyanlar ve kırkayakların akrabası sayılan hayvanlardır. Karbonifer Dönemi'nde Kuzey Amerika'da ve İskoçya'da yaşadılar. Dünyanın en büyük eklem bacaklıları arasındadır.
Uzunluğu 2,3 metreyi bile bulabiliyordu. Bu kadar büyük olmalarına atmosferin yüksek oksijen içeriği ve karadaki omurgalı, yırtıcı hayvanların yok olması izin verdi.
Ağız parçalarının fosilleri şimdiye kadar bulunmadı, fakat bu devasa hayvanların otobur oldukları sanılıyor.
Acanthostega
- Acanthostega gunnari
- geniş, düz kafa
- gelişmemiş ayaklar (8 parmak)
- ışınsal yüzgeçli kuyruk
- uzunluğu: 50-55 cm
Acanthostega
Acanthostega gunnari bilinen en eski dört ayaklı omurgalı hayvanlar arasındadır.
Solungaçları ve akciğerleri de vardı. 60 cm uzunluğa da erişebilen hayvanın fosilleri nehir yatağındaki tortullar içinde bulundu. İki çift gelişmemiş, birbirine benzeyen bacağı vardı. Bacaklarında gerçek bilek ya da ayak bileği eklemleri olmadığından karada ağırlığını kaldırabilecek yeterlikte değildi.
Bu nedenle zamanının çoğunu suda geçirdiği sanılıyor.
Edaphosaurus
- Edaphosaurus
- küçük kafa
- "sırt yelkeni"
- kısa, güçlü bacaklar
- uzunluğu: 2-3 m
Edaphosaurus
Sinapsit olan hayvan (memeli sürüngen) dünyada şimdiye kadar yaşamış ilk otobur hayvanlardan biridir. Uzunluğu 3,5 m'yi bile bulabiliyordu.
Geniş gövdeye, kalın kuyruğa sahipti. Kafası genişti, fakat gövdesine göre küçüktü. Sırtında omurgaların uzantılarından ve deriden oluşan bir "yelken" vardı.
Fosilleri ABD, Çek Cumhuriyeti ve Almanya'da bulundu.
Hayvanlar
- Edaphosaurus
- Meganeura monyi
- Arthropleura
- Acanthostega gunnari
Bitkiler
- cordaites - Bugünkü pinopsidaların soyu tükenmiş akrabasıdır. 30 metreye kadar büyüyebilirdi; Paleozoik Çağ'ın en uzun ağaçlarından biriydi.
- calamites - Equisetopsidaların dünyada yaşamış en büyük, soyu tükenmiş türüdür. 30 metreye kadar büyüyebilirdi.
- sigillaria - Eğrelti otlarının soyu tükenmiş bir türüydü. 20-30 metre yüksekliğindeki bitki bataklıklarda yaşıyordu, gövdesini yaprak tabanlarının kalıntıları pul gibi kaplıyordu. Ota benzer yaprakları vardı.
- ağaç eğreltiotu - Eğrelti otlarına benzeyen 20 metre yüksekliğe de erişebilen bitkinin bugün bile yaşayan akrabaları vardır.
Anlatma
Meganeura monyi dünyada şimdiye kadar yaşamış en büyük uçan böcektir. Kanat açıklığı 65 cm'yı bile bulabiliyordu.
Günümüzdeki yusufçuklara benziyordu, ancak boyutları daha büyüktü.
Böceğin devasa boyutunu açıklayan çok sayıda teori ortaya çıktı. Bunlardan birine göre böcek, Karbonifer Dönemi'nde atmosferin yüksek oksijen içeriği (%35) nedeniyle o kadar büyüdü.
Yırtıcı böcek küçük boyuttaki iki yaşamlıları bile yerdi. Fosilleri Avrupa'da (Fransa, İngiltere) bulundu.
Arthropleura çıyanlar ve kırkayakların akrabası sayılan hayvanlardır. Karbonifer Dönemi'nde Kuzey Amerika'da ve İskoçya'da yaşadılar.
Dünyanın en büyük eklem bacaklıları arasındadır.
Uzunluğu 2,3 metreyi bile bulabiliyordu. Bu kadar büyük olmalarına atmosferin yüksek oksijen içeriği ve karadaki omurgalı, yırtıcı hayvanların yok olması izin verdi.
Ağız parçalarının fosilleri şimdiye kadar bulunmadı, fakat bu devasa hayvanların otobur oldukları sanılıyor.
Acanthostega gunnari bilinen en eski dört ayaklı omurgalı hayvanlar arasındadır. Solungaçları ve akciğerleri de vardı.
60 cm uzunluğa da erişebilen hayvanın fosilleri nehir yatağındaki tortullar içinde bulundu. İki çift gelişmemiş, birbirine benzeyen bacağı vardı. Bacaklarında gerçek bilek ya da ayak bileği eklemleri olmadığından karada ağırlığını kaldırabilecek yeterlikte değildi.
Bu nedenle zamanının çoğunu suda geçirdiği sanılıyor.
Sinapsit, yani memeli benzeri sürüngen olan Edaphosaurus, bilinen ilk otobur hayvanlardan biridir. Uzunluğu 3,5 m'yi bile bulabiliyordu.
Geniş gövdeye, kalın kuyruğa sahipti. Kafası genişti, fakat gövdesine göre küçüktü. Sırtında omurgaların uzantılarından ve deriden oluşan bir "yelken" vardı. Fosilleri ABD, Çek Cumhuriyeti ve Almanya'da bulundu.