Sepetiniz boş

Satın al

Adet: 0

Toplam: 0,00

0

Burun ve Koku Alma Süreci

Burun ve Koku Alma Süreci

Koku reseptörleri, koku moleküllerinin etkisiyle elektriksel sinyaller oluşturur.

Biyoloji

Etiketler

koku alma, burun, algı, duyu organı, koku alma organı, koku, koku epiteli, koku yolu, koku soğancığı, burun boşluğu, koku siniri, reseptör, burun kemiği, alın sinüsü, kalbursu levha, uyarı, uyartı iletimi, uyartı, beyin kabuğu, merkezi sinir sistemi, sinir sistemi, insan, biyoloji

İlgili ekstralar

Görüntüler

Koku alma organı

  • koku soğancığı - İçine giren lifler, koku sinirini oluşturur ve reseptörlerde meydana gelen uyartıyı taşır. Çıkan lifler ise koku şeridinden geçerek uyartıyı beynin ilgili bölümüne iletir.
  • kalbursu levha - Kalbur kemiğinin ince, delikli kısmıdır. Koku siniri lifleri, kalbursu levhadan geçerek kafatasına girer ve koku soğancığına ulaşır.
  • burun kemiği
  • damak
  • östaki borusu girişi - Östaki borusu, burun boşluğunu orta kulağa (orta kulak boşluğuna) bağlar. Orta kulak boşluğunun basıncı dış ortamdaki hava basıncıyla östaki borusu sayesinde eşitlenir.
  • alın sinüsü

Koku soğancığının çalışması

  • koku epiteli - Reseptör hücreler içerir. Koku molekülleri, epitelin yüzeyini örten mukoza tabakada erir.
  • reseptör hücreler - Koku moleküllerini algılayıp uyartı oluşturur. Her reseptör hücresine farklı farklı koku molekülleri bağlanır. Kokunun çeşidini hangi reseptör hücresinin uyarıldığı ve bunun sonucunda beynin hangi bölgesinin aktif hale geldiğine göre algılarız. Reseptör hücrelerinin uzantıları, uyartının koku soğancığına geçtiği koku sinirini oluşturur.
  • mitral hücreler - Reseptör hücreler uyartıyı bu sinir hücrelerine verir. Uzantıları ise uyartıyı koku merkezine iletir.
  • kalbursu levha - Kalbur kemiğinin ince, delikli kısmıdır. Koku siniri lifleri, kalbursu levhadan geçerek kafatasına girer ve koku soğancığına ulaşır.
  • koku şeridi lifleri - Koku soğancığından beyin kabuğuna giden lifler koku şeridini oluşturur.

Kokuyu algılama

  • koku şeridi - İçinde uyartıyı koku soğancığından beyin kabuğuna taşıyan sinir lifleri bulunur.
  • koku siniri - Lifleri, uyartıyı koku epitelinden koku soğancığına ulaştırır.
  • koku soğancığı - İçine giren lifler, koku sinirini oluşturur ve reseptörlerde meydana gelen uyartıyı taşır. Çıkan lifler ise koku şeridinden geçerek uyartıyı beynin ilgili bölümüne iletir.
  • kalbursu levha - Kalbur kemiğinin ince, delikli kısmıdır. Koku siniri lifleri, kalbursu levhadan geçerek kafatasına girip koku soğancığına ulaşır.
  • koku epiteli - Reseptör hücreler içerir. Koku molekülleri, epitelin yüzeyini örten mukoza tabakada erir.

Animasyon

  • koku soğancığı - İçine giren lifler, koku sinirini oluşturur ve reseptörlerde meydana gelen uyartıyı taşır. Çıkan lifler ise koku şeridinden geçerek uyartıyı beynin ilgili bölümüne iletir.
  • kalbursu levha - Kalbur kemiğinin ince, delikli kısmıdır. Koku siniri lifleri, kalbursu levhadan geçerek kafatasına girer ve koku soğancığına ulaşır.
  • burun kemiği
  • damak
  • östaki borusu girişi - Östaki borusu, burun boşluğunu orta kulağa (orta kulak boşluğuna) bağlar. Orta kulak boşluğunun basıncı dış ortamdaki hava basıncıyla östaki borusu sayesinde eşitlenir.
  • koku şeridi - İçinde uyartıyı koku soğancığından beyin kabuğuna taşıyan sinir lifleri bulunur.
  • koku siniri - Lifleri, uyartıyı koku epitelinden koku soğancığına ulaştırır.
  • koku soğancığı - İçine giren lifler, koku sinirini oluşturur ve reseptörlerde meydana gelen uyartıyı taşır. Çıkan lifler ise koku şeridinden geçerek uyartıyı beynin ilgili bölümüne iletir.
  • koku epiteli - Reseptör hücreler içerir. Koku molekülleri, epitelin yüzeyini örten mukoza tabakada erir.
  • koku epiteli - Reseptör hücreler içerir. Koku molekülleri, epitelin yüzeyini örten mukoza tabakada erir.
  • reseptör hücreler - Koku moleküllerini algılayıp uyartı oluşturur. Her reseptör hücresine farklı farklı koku molekülleri bağlanır. Kokunun çeşidini hangi reseptör hücresinin uyarıldığı ve bunun sonucunda beynin hangi bölgesinin aktif hale geldiğine göre algılarız. Reseptör hücrelerinin uzantıları, uyartının koku soğancığına geçtiği koku sinirini oluşturur.
  • mitral hücreler - Reseptör hücreler uyartıyı bu sinir hücrelerine verir. Uzantıları ise uyartıyı koku merkezine iletir.
  • koku şeridi lifleri - Koku soğancığından beyin kabuğuna giden lifler koku şeridini oluşturur.

Anlatma

Havada bulunan parçacıkların birçoğu, burundaki koku reseptörlerini uyarır ve bunun etkisiyle beyin kabuğunda koku duyusu meydana gelir. Koku alma, besinlerin seçilmesi ya da başka birinin özel kokusunun algılandığı sosyal ilişkiler gibi olaylarda önemli rol oynar. İnsan ve primatlarda koku duyusu, diğer memelilere göre daha az gelişmiştir, buna rağmen binlerce kokuyu ayırt edebilirler.

Burnun dışa çıkıntılı kısmı, burun kemiği ve ona bağlı kıkırdakla desteklenir. Burun boşluğunu ağız boşluğundan damak ayırır ve orta kulağa östaki borusu bağlar. Östaki borusu, orta kulağın basıncını dış ortamdaki hava basıncıyla dengeleyen organdır. Burun boşluğunu üstte kalbur kemiğinin ince, delikli kısmı olan kalbursu levha kapatır. Koku siniri, diğer adıyla 1. kafa siniri, mukoza tabakadan koku soğancığına kalbursu levhadan geçerek girer.

Burun boşluğunun üst kısmında yaklaşık 4-5 santimetre kare büyüklüğünde koku epiteli bulunur. Koku epiteline ulaşan koku moleküllerinin oluşturduğu uyartı, 1. kafa siniri yoluyla koku soğancığına geçer. Buradan koku şeridi lifleri aracılığıyla beynin ilgili bölgelerine ulaşır, böylece koku alma duyusu gerçekleşmiş olur.

Koku alma sistemi duyguların ve hafızanın oluşturmasında önemli beyin bölgesi olan limbik sistem ile doğrudan bağlantılıdır. Bu nedenle koku uyarıları sık sık yoğun duygulara neden olur ve anıları canlandırır. Bunun bilinen edebi örneği Marcel Proust'un “Kayıp Zamanın İzinde” adlı dev romanıdır. Bu romanda yazar bir fincan çayın tadı ve kokusu etkisiyle anılarını hatırlamaya başlar. Bu nedenle özel bir koku ortamında öğrendiğimiz şeyleri aynı kokuyu hissettiğimizde daha kolay hatırlarız, buna “Proust Etkisi” denir.

Koku moleküllerinin algılanması, koku epitelindeki reseptör hücrelerin yardımıyla gerçekleşir. Belli koku moleküllerini belli reseptör hücreleri algılar. Reseptör hücrelerinde meydana gelen uyartı, koku soğancığının mitral hücrelerine ulaşır, burada aktarılma işlemi gerçekleşir ve koku şeridi lifleriyle beynin ilgili bölümüne iletilir.

İlgili ekstralar

Tatma Duyusu

Tat reseptörleri, kimyasal uyarıları elektriksel sinyallere dönüştürür.

Denge Duyusu

Başın durumunun ve hızının algılanması, iç kulağın yardımıyla gerçekleşir.

Derinin Tabakaları

Dış örtümüz deri, üç tabakadan oluşur: üst deri, alt deri ve derialtı.

Duyu Organları

Çevreden veya vücuttan gelen uyarıları algılayıp beyne doğru sinirlerden geçen impuls olarak ileten organlar.

Görme Düzeltmesi

Uzağı ve yakını görme bozukluğu kalın kenarlı (ıraksak) ya da ince kenarlı (yakınsan) mercekle düzeltilebilir.

Görme Olayı

Yakına ve uzağa bakıldığında göz merceğinin dışbükeyliği değişerek net görmeyi sağlar.

Göz

En önemli duyu organlarımızdandır. Işık etkisiyle alıcı hücrelerinde ışık etkisiyle elektriksel uyarılar oluşur.

Kulak ve İşitme Süreci

İşitme organımız, hava titreşimlerini beyin tarafından değerlendirilecek elektriksel uyartılara dönüştürür.

Orta Kulak İltihabı

Animasyonda irinli orta kulak iltihabının olası sonuçları ve tedavileri gösteriliyor.

Sesin Oluşumu

Sesin oluşumu sırasında akciğerden çıkan hava ses tellerini titretir.

Üst Sindirim Bölümü

Alınan besin ağız boşluğundan geçip üst sindirim bölümünün son basamağı olan mideye ulaşır.

Added to your cart.