Twój koszyk jest pusty

Zakupy

Sztuka: 0

Razem: 0,00

0

Pałac Dioklecjana (Split, Chorwacja)

Pałac Dioklecjana (Split, Chorwacja)

Ufortyfikowana rezydencja na brzegu morza została zbudowana przez rzymskiego cesarza Dioklecjana, w pobliżu miejsca jego narodzin.

Historia

Etykiety

Dioklecjanie, pałac, Starożytny Rzym, Római Birodalom, Chorwacja, Morze Śródziemne, Rzym, Dalmacja, Dynarskie, cesarz, Okres imperial, twierdza, województwo, historia, starożytność, architektura, kultura, kościół, port, ozdobna brama, mauzoleum, Morze Adriatyckie

Powiązane treści

Pytania

  • Kiedy powstał Pałac Dioklecjana?
  • W którym obecnie kraju znajdują się pozostałości Pałacu Dioklecjana?
  • Na brzegu którego morza został zbudowany Pałac Dioklecjana?
  • Którą formę ustroju politycznego wprowadził cesarz Dioklecjan za swojego panowania?
  • Jak nazywała się godność Dioklecjana w okresie tetrarchii?
  • Jak skończyły się rządy Dioklecjana?
  • Cech jakich budynków NIE odzwierciedla kompleks pałacowy?
  • Ile osób mieszkało w murach pałacu za czasów Dioklecjana?
  • Kiedy Dioklecjan mieszkał w pałacu?
  • Co najbardziej przypomina plan kompleksu architektonicznego?
  • Wzdłuż którego muru nie ma baszt?
  • Której bramy NIE ma w pałacu?
  • Jaką wysokość mają mury pałacu?
  • Czy prawdą jest twierdzenie, że powierzchnia pałacu przekracza 30 tys. km²?
  • Jak nazywamy obszar pałacu, na którym stoją budynki kultu religijnego?
  • Na terenie której prowincji rzymskiej stanął pałac?
  • Ile baszt stoi wzdłuż murów pałacu?
  • Która brama była przypuszczalnie głównym wejściem pałacu?
  • W której części muru otaczającego pałac znajdowało się wyjście na brzeg morza?
  • Jaki kształt ma plan, na którym zbudowano mauzoleum cesarza?
  • Którego rzymskiego boga uważał Dioklecjan za swojego patrona?
  • Jak zmarł Dioklecjan?
  • Czy prawdą jest twierdzenie, że Dioklecjan cieszył się komfortem pałacu mniej niż przez dziesięć lat?
  • Co to jest perystyl?

Sceny

Pałac

  • Góry Dynarskie - Łańcuch górski ciągnący się z północnego zachodu na południowy wschód. Położone najbardziej na zachodzie szczyty leżą wzdłuż wybrzeża morskiego. Góry zbudowane są ze skały wapiennej, która stanowi typowy materiał budowlany regionu.
  • Morze Adriatyckie - Część Morza Śródziemnego. Oddziela Półwysep Apeniński od Bałkańskiego. Nazwa morza pochodzi od nazwy starożytnego portu morskiego Hadria.
  • port - Pałac wzniesiony był na brzegu morza. Chroniona przez molo zatoka umożliwiała bezpieczne cumowanie statków i dostęp do pałacu od strony morza.
  • pałac - Kompleks architektoniczny został wzniesiony na rozkaz cesarza Dioklecjana na przełomie III i IV w.

Budowę pałacu rozpoczęto ok. 295 roku na rozkaz cesarza, będącego wówczas u szczytu władzy. W tej przepysznej rezydencji Dioklecjan miał zamiar osiąść po abdykacji. Podczas wyboru miejsca na pałac decydujące znaczenie miał fakt, że cesarz pochodził z okolic pobliskiego miasta Solin, które było stolicą rzymskiej prowincji - Dalmacji. Ważne było również to, że warunki naturalne upatrzonego miejsca umożliwiały (bardzo zyskowną) produkcję wyrobów włókienniczych.
Wzniesiony u stóp Gór Dynarskich, bezpośrednio nad brzegiem Morza Adriatyckiego pałac leżał dość daleko od Rzymu, nie był jednak całkiem odizolowany. Po zakończeniu budowy wewnątrz pałacowych murów zamieszkało ok. 9 tysięcy ludzi. Zaopatrzenie w wodę zapewniała im rzeka Jadro, przepływająca przez miasto Solin.

Port

  • falochron - Inaczej molo, nadbrzeże. Budowla znajdująca się przy porcie od strony morza, zapewniając mu ochronę przed prądami i falami morskimi.
  • wejście od strony morza - Nazywane Bramą Morską, Bramą Południową (porta meridialis), jak również Bramą Brązową (Porta Aenea). Miało duże znaczenie ze względu na handel morski.
  • fasada południowa - Mniej ufortyfikowana niż pozostały trzy boki. Najlepiej odzwierciedla pałacowy charakter kompleksu architektonicznego.
  • ogród na dachu - Miały dodać przepychu rezydencji cesarskiej, podkreślając pałacowy charakter południowej części kompleksu.

Dioklecjan wybudował kompleks pałacowy bezpośrednio na brzegu morza, co z jednej strony spełniało cele obronne, z drugiej zaś ułatwiało transport ludzi i towarów.
Wejście od strony morza było przypuszczalnie prywatnym wejściem cesarza, ponieważ prowadziło do cesarskich komnat.
Port wzniesionego na półwyspie pałacu przed burzliwymi falami otwartego morza chronił najprawdopodobniej sztuczny falochron. Jego bliższa lądowi część służyć mogła jako molo wysiadającym ze statków pasażerom. Tam również statki handlowe mogły wyładowywać przywieziony towar.

Układ

  • Brama Złota - Porta Aurea. Północne wejście do pałacu, jedna z bram wylotowych ulicy podłużnej (cardo).
  • kompleks północno-wschodni - W północnej części kompleksu pałacowego znajdowały się budynki pomocnicze oraz budynki mieszkalne straży i służby pałacowej.
  • punkt centralny - Punkt przecięcia ulicy podłużnej (cardo) i poprzecznej (decumanus), który dzieli kompleks pałacowy na cztery części.
  • Brama Srebrna - Porta Argentea. Wschodnia brama pałacu (porta orientalis). Zamyka ulicę poprzeczną (decumanus).
  • mauzoleum - Ozdobna, zwieńczona kopułą budowla, zbudowana na planie ośmiokąta, służąca cesarzowi jako grobowiec.
  • wschodnia część pałacowa - W południowej części kompleksu pałacowego znajdowały się okazalsze budynki stanowiące rezydencję cesarza.
  • Brama Brązowa - Porta Aenea. Zwana też Bramą Morską. Południowe wjście do pałacu (porta meridionalis).
  • zachodnia część pałacowa - W południowej części kompleksu pałacowego znajdowały się okazalsze budynki stanowiące rezydencję cesarza.
  • świątynia Jowisza - Obecny stan wiedzy pozwala przypuszczać, że mylny jest pogląd, jakoby świątynia poświęcona była głównemu bogowi Rzymian. Bardziej prawdopodobne jest, że ta budowla na planie prostokąta wzniesiona została na cześć boga Janusa.
  • Brama Żelazna - Porta Ferrea. Zachodnie wejście do pałacu (porta occidentalis). Zamyka ulicę poprzeczną (decumanus).
  • kompleks północno-zachodni - W północnej części kompleksu pałacowego znajdowały się budynki pomocnicze oraz budynki mieszkalne straży i służby pałacowej.
  • temenos - Wydzielony obszar przeznaczony na budowle związane z kultem religijnym. Położony był pomiędzy rezydencją cesarza a ulicą poprzeczną (decumanus).

Pod względem architektonicznym pałac Dioklecjana ma dość zróżnicowane oblicze. Można w nim dostrzeć zarówno elementy typowe dla warownego obozu rzymskiego (castrum), pałacu (palatium), jak również willi.
Zbudowany jest na planie czworoboku. Strony wschodnie i zachodnie mają taką samą długłość (po 215 m), ale długości skrzydeł północnego (175 m) i południowego (181 m) są już inne. (Dlatego plan pałacu przypomina raczej trapez.) Powierzchnia kompleksu przekraczała 30 tysięcy m². Ciągnąca się ze wschodu na zachód ulica poprzeczna (decumanus) przecinała obiekt na pół. W północnej jego części stoją skromniejsze budynki, w południowej zaś bardziej ozdobne. Na południe od decumanus znajduje się temonos, wydzielony okręg świątynny, za nim zaś w stronę morza rozciągają się budynki należące do właściwej rezydencji cesarskiej.

Wschodnie, północne i zachodnie mury wzmocnione basztami i masywnymi bramami podkreślają warowny charakter kompleksu. Natomiast konstrukcyjnie lżejszy i bardziej ozdobny mur od strony morza podkreśla pałacowy charakter rezydencji. Mury zewnętrzne mają wysokość 15-20 m, a ich średnia grubość wynosi 2,1 m. Murów strzegło łącznie 16 baszt, z których po dwie broniły Bramę Złotą, Srebrną i Żelazną. Jedynie ściana przylegającego do morza muru południowego nie była poprzecinana basztami.

Pałac posiada cztery wejścia. Północna brama pałacu to Brama Złota (Porta Aurea), znajdująca sie na jednym końcu ulicy poprzecznej (cardo). Nazywano ją również Bramą Północną (Porta Septemtrionalis). Leżała na trasie prowadzącej z Solin do Aspalathos.
Monumentalna brama główna jest bogato ozdobiona. Metale pojawiające się w nazwach bram symbolizowały przypuszczalnie okresy znane z mitologii greckiej i rzymskiej. Okres złoty oznaczał epokę pokoju i dostatku.

Ozdobne mauzoleum cesarza leży na planie ośmiokąta, którego boki mają 7,6 m długości. Ośmiokąt symbolizuje drogę prowadzącą od życia ziemskiego do pozaziemskiego. Mauzoleum otoczone jest kolumnadą złożoną z 24 kolumn korynckich. Dach pokryty jest dachówką. Mury mają grubość 3 m. Zbudowany na planie koła grobowiec ma średnicę 13 m a jego wysokość na środku mauzoleum wynosi 21 m. Ściany wewnętrzne zdobi fryz, a w niszach ściennych stoją posągi. Sarkofag cesarza stoi pośrodku grobowca.

Świątynia Jowisza wzniesiona została w latach 295-305 jako integralna część kompleksu pałacowego.
Zbudowana na planie prostokąta świątynia stoi na podwyższeniu. Do wnętrza prowadzi portyk zdobiony sześcioma kolumnami. Dwuspadowy dach z obu stron zamyknięty jest tympanonem. Relief tympanonu umieszczonego nad wejściem przedstawia postacie bogów i herosów.
Tradycyjnie uznaje się, że świątynię wzniesiono ku czci głównego bóstwa Rzymian, władcy nieboskłonu i piorunów. Jowisz otoczony był wyjątkowym kultem za panowania Dioklecjana, który uważał ojca bogów za swego osobistego patrona.

Dioklecjan

Dioklecjan, cesarz rzymski, panował w latach 284-305. Zakończył on chaotyczne rządy żołnierzy-cesarzy, kładąc podwaliny pod formę ustroju zwaną dominatem. Jego reformy przyniosły Imperium Rzymskiemu stabilizację.
Cesarz Dioklecjan urodził się w 244 roku w Dalmacji, prowincji rzymskiej, obok miasta Solina. Karierę wojskową rozpoczął prawdopodobnie w armii cesarza Karusa. Kiedy wkrótce po śmierci Karusa zmarł również jego syn, Dioklecjan został obwołany przez wojsko cesarzem.
W pierwszych dwóch dekadach panowania prowadził masę wojen, nie podzielił jednak losu swoich poprzedników. Wprowadził tetrarchię, system rządów, w którym on i Maksymian współpanowali w randze augusta, a Galeriusz i Konstancjusz Chlorus otrzymali władzę w randze cezarów. W ten sposób Imperium utraciło co prawda jedność, ale wzmocniło obronę granic i poprawiło administrację.
Wkrótce jednak rozgorzały ponownie wewnętrzne walki polityczne, pojawiły się również problemy gospodarcze (finansowe). Stopniowe pogarszanie się stanu zdrowia Dioklecjana jedynie poglębiało istniejące trudności. Dlatego w 305 roku Dioklecjan dobrowolnie zrzekł się godności augusta (był pierwszym cesarzem rzymskim, który abdykował) i osiadł w pałacu zbudowanym w pobliżu jego miejsca urodzenia. Niezbyt długo cieszył się "emeryturą", zmarł bowiem w 312 (?) roku. Scriptores historiae Augustae, średniowieczne dzieło zawierające życiorysy cesarzy rzymskich, określa Dioklecjana jako „vir rei publicae necessarius” ("męża, którego państwo potrzebuje").

Spacer

Animacja

Cesarz rzymski, Dioklecjan panował na przełomie III i IV w. W 295 roku rozpoczął budowę pałacu w swojej rodzimej prowincji rzymskiej, w Dalmacji, gdzie zamierzał osiąść po zrzeczeniu się władzy. Dziesięć lat później dobrowolnie odsunął się od rządów i resztę życia spędził w rezydencji położonej nad brzegiem Morza Adriatyckiego.

Nazwany pałacem kompleks architektoniczny nosi cechy charakterystyczne nie tylko dla palatium, ale również dla warownego obozu rzymskiego i willi. Masywne mury z wbudowanymi basztami oraz swoista struktura kompleksu są typowe dla castrum. Natomiast ozdobne budynki cesarskiej rezydencji i południowy mur od strony morza przypominają raczej pałac. Po południowej stronie nie ma też baszt, podczas gdy pozostałch trzech odcinków muru strzeże aż 16 wieżyc.

Najbardziej ozdobna spośród czterech bram jest znajdująca się od północy Brama Złota. Brama prowadzi na główną arterię północ-południe, ulicę podłużną (cardo), która w centrum kompleksu, zbudowanego na planie trapezu, przecina drugą arterię, poprzeczną ulicę (decumanus).
Dalej rozciąga się otwarty plac, tzw. perystyl. Na wschód od niego znajduje się mauzoleum cesarza, a na zachód świątynia Jowisza.
Podążając na południe, dojdziemy do ozdobnych budynków należących do rezydencji cesarskiej. Przekraczając zaś Bramę Brązową znajdziemy się już w porcie, skąd rozciąga się widok na błękitne Morze Adriatyckie.

Narracja

Cesarz rzymski, Dioklecjan panował na przełomie III i IV w. W 295 roku rozpoczął budowę pałacu w swojej rodzimej prowincji rzymskiej, w Dalmacji, gdzie zamierzał osiąść po zrzeczeniu się władzy. Dziesięć lat później dobrowolnie odsunął się od rządów i resztę życia spędził w rezydencji położonej nad brzegiem Morza Adriatyckiego.

Nazwany pałacem kompleks architektoniczny nosi cechy charakterystyczne nie tylko dla palatium, ale również dla warownego obozu rzymskiego i willi. Masywne mury z wbudowanymi basztami oraz swoista struktura kompleksu są typowe dla castrum. Natomiast ozdobne budynki cesarskiej rezydencji i południowy mur od strony morza przypominają raczej pałac. Po południowej stronie nie ma też baszt, podczas gdy pozostałch trzech odcinków muru strzeże aż 16 wieżyc.

Najbardziej ozdobna spośród czterech bram jest znajdująca się od północy Brama Złota. Brama prowadzi na główną arterię północ-południe, ulicę podłużną (cardo), która w centrum kompleksu, zbudowanego na planie trapezu, przecina drugą arterię, poprzeczną ulicę (decumanus).
Dalej rozciąga się otwarty plac, tzw. perystyl. Na wschód od niego znajduje się mauzoleum cesarza, a na zachód świątynia Jowisza.
Podążając na południe, dojdziemy do ozdobnych budynków należących do rezydencji cesarskiej. Przekraczając zaś Bramę Brązową znajdziemy się już w porcie, skąd rozciąga się widok na błękitne Morze Adriatyckie.

Powiązane treści

Circus Maximus (Rzym)

Ogromna arena starożytnego Rzymu zasłynęła przede wszystkim z organizowanych na niej...

Miasto Ur (3 tysiąclecie p.n.e.)

Starożytne miasto leżące nad brzegiem rzeki Eufrates było ważnym ośrodkiem Sumerów.

Teotihuacan (IV wiek)

To miasto, majestatyczne nawet jako ruina, było największym i najludniejszym miastem...

Cuda świata starożytnego

Z cudów świata starożytnego obecnie można oglądać jedynie Piramidy w Gizie.

Koń trojański

Według eposu Homera miasto Troja zostało zdobyte przez Odyseusza podstępem.

Macedonia (Imperium Macedońskie)

Legendarny władca i przywódca wojskowy, Aleksander Wielki, stworzył olbrzymie imperium.

Rolnictwo wzdłuż brzegów Nilu w czasach starożytnych

Starożytny Egipt słusznie nazywany był "Darem Nilu", gdyż rzeka ta stanowiła podstawę...

Bitwa pod Salaminą (480 p.n.e.)

Flota grecka swoje zwycięstwo zawdzięczała doskonałej taktyce, oraz prędkości i...

Added to your cart.