Twój koszyk jest pusty

Zakupy

Sztuka: 0

Razem: 0,00

0

Dżuma "Czarna Śmierć" (Europa, 1347-1353)

Dżuma "Czarna Śmierć" (Europa, 1347-1353)

Choroba bakteryjna znana jako dżuma jest jedną z najgroźniejszych chorób zakaźnych w historii ludzkości.

Historia

Etykiety

plaga, szczur, Bakteria, pchła, choroba, epidemia, gorączka, zniszczenie, zakażenie, Ryzyko zarażenia, bół głowy, kaszel, inkubacja, krwawienie, XIV wiek, Europa, łańcuch infekcji, lekarz dżumy, _javasolt, historia, Europejski, węzeł chłonny, płuca, objaw, lekarz, śmierć, populacja, średniowiecze

Powiązane treści

Pytania

  • W którym wieku miała miejsce najbardziej niszczycielska epidemia dżumy w historii ludzkości?
  • Gdzie było prawdopodobne źródło zarazy?
  • Z którego półwyspu zaraza rozprzestrzeniła się w kierunku Europy?
  • Która część Europy została zarażona w pierwszej kolejności?
  • Jak ludzie średniowiecza próbowali się bronić przed zarazą?
  • Czego NIE używali średniowieczni ludzie do walki z epidemią?
  • Jaki rodzaj patogenu powoduje zarazę?
  • Co było wektorem zarazy?
  • Co NIE było członem łańcucha zakażeń?
  • Co NIE było częścią charakterystycznego ubioru lekarzy dżumy?
  • Jak potocznie przezywano lekarzy dżumy?
  • Kto zazwyczaj zatrudniał lekarzy dżumy?
  • Co zazwyczaj NIE znajdowało się w dziobie lekarzy dżumy?
  • Jak lekarze dżumy próbowali zabezpieczać swoje ubrania, aby zapobiec infekcji?
  • Jak nazywa się bakteria odpowiedzialna za dżumę?
  • Kto odkrył patogen zarazy?
  • W którym wieku odkryto patogen zarazy?
  • Która z poniższych NIE należy do głównych rodzajów dżumy?
  • Ile procent ludności Europy straciło życie w wyniku Czarnej Śmierci?
  • Która część Europy NIE była poważnie zagrożona epidemią?
  • Która z poniższych chorób ma najwyższy wskaźnik umieralności?
  • Czy to prawda, że bakterie dżumy barwią się na fioletowo po użyciu metody barwienia Grama?
  • Wzdłuż którego szlaku handlowego patogen zarazy prawdopodobnie dotarł\ndo Europy?
  • Jaki kształt ma bakteria Yersinia pestis?

Sceny

Występowanie

  • Wiedeń
  • Brugia
  • Buda
  • Bergen
  • Bordeaux
  • Feodosia (Kaffa)
  • Florencja
  • Gdańsk
  • Genewa
  • Kijów
  • Kłaipeda
  • Kolonia
  • Konstantynopol
  • Londyn
  • Lyon
  • Malmö
  • Marsylia
  • Messina
  • Moskwa
  • Neapol
  • Paryż
  • Praga
  • Rzym
  • Sewilla
  • Tunis
  • Walencja
  • Wenecja
  • Warszawa

Dżuma to jedna z najbardziej śmiertelnych epidemii w dziejach ludzkości. Największe spustoszenie miało miejsce między 1347-1353 podczas szalejącej w Europie Czarnej Śmierci.

Zaraza prawdopodobnie wybuchła w Chinach i przez szlak jedwabny dotarła na półwysep Krymski. Stamtąd już bardzo łatwo przedostała się w rejon Morza Śródziemnego. Przypuszczalnie do Europy przybyła przeniesiona przez pchły żerujące na zakażonych szczurach, zamieszkujących włoskie statki handlowe. Z powodu kwitnącego na kontynencie handlu zaraza mogła się z łatwością rozprzestrzeniać.

Począwszy od Europy Południowej pojawiła się w Europie Zachodniej, Środkowej, Północnej i Europie Wschodniej. Szalejąca czarna śmierć poczyniła ogromne spustoszenie. Szacuje się, że w tej pandemii życie straciło około 30-60% ówczesnej populacji europejskiej.

Szokujące jest, że po wcześniejszym prawie nieprzerwanym wzroście ludności, w XIV wieku populacja na świecie zmniejszyła się o prawie sto milionów, głównie z powodu zarazy dżumy.

Wskaźnik umieralności

  • Wiedeń
  • Brugia
  • Buda
  • Bergen
  • Bordeaux
  • Feodosia (Kaffa)
  • Florencja
  • Gdańsk
  • Genewa
  • Kijów
  • Kłaipeda
  • Kolonia
  • Konstantynopol
  • Londyn
  • Lyon
  • Malmö
  • Marsylia
  • Messina
  • Moskwa
  • Neapol
  • Paryż
  • Praga
  • Rzym
  • Sewilla
  • Tunis
  • Walencja
  • Wenecja
  • Warszawa

Człony łańcucha

Dżuma jest chorobą zakaźną wywoływaną przez bakterię Yersinia pestis. Patogen choroby został odkryty w 1894 roku przez Alexandra Yersina, bakteriologa z Instytutu Pasteura w Paryżu, we Francji.

Patogen dżumy, początkowo nazywany Pasteurella pestis prawdopodobnie wykształcił się z innej bakterii, zwanej Yersinia pseudotuberculosis w Afryce Wschodniej i stamtąd rozprzestrzenił się na cały świat. Yersinia pestis to bakteria Gram ujemna o kształcie pałeczki.

Łańcuch infekcji wywołanej przez bakterię Yersinia pestis (bakteria-szczur-pchła-człowiek) został po raz pierwszy opisany przez Paula-Louisa Simonda, francuskiego biologa z paryskiego Instytutu Pasteura, kilka lat po odkryciu bakterii.

Przenosicielem (wektorem) bakterii powodujących zakażenie jest pchła. Pchły wysysają krew zarażonych szczurów, przez co bakterie przedostają się do ich systemu jelitowego. Tutaj bakterie wydzielają enzym zwany koagulaza, który we wnętrzu gardła pchły tworzy warstwę zrośniętych komórek. Stan ten powoduje głód i pobudza owada do intensywnego żerowania, przez co zwiększa się ilość ukąszeń, podczas których bakterie przenoszą się do krwioobiegu żywiciela (człowieka).

Łańcuch zakażeń

  • cykl sylwatyczny - Cykl "leśny", który ma miejsce w przyrodzie. Występuje u dzikich zwierząt.
  • pchła
  • gryzoń
  • cykl miejski - Cykl "miejski", który łączy się ze skupiskami ludzkimi i żyjącymi tam zwierzętami domowymi.
  • człowiek (dżuma dymienicza)
  • człowiek (dżuma płucna wtórna) - Rozwija się z dżumy dymieniczej. Może być roznoszona pomiędzy ludźmi drogą kropelkową.
  • człowiek (dżuma płucna pierwotna)

Objawy

Dżuma dymienicza

Dżuma dymienicza jest najbardziej rozpowszechnioną formą dżumy, która w średniowiecznej Europie była niechlubnie zwana "czarną śmiercią". Swoją nazwę otrzymała od powiększonych węzłów chłonnych (dymienic), powstałych po zakażeniu. Dymienica zawiera niebiesko-czarną ropę, która w końcu wypływa. Objawy zakażenia dżumą to wysoka gorączka i bardzo silny ból. Zakażenie jest spowodowane przez ukąszenia pcheł pasożytujących wcześniej na zakażonych szczurach.

Dżuma septyczna

Posocznicowa (septyczna) dżuma jest wywołana przez ogromną ilość bakterii Yersinia pestis, które dostały się do krwioobiegu. Choroba ta może się rozwijać bezpośrednio i jako powikłanie dwóch pozostałych rodzajów dżum. Namnożone w całym ciele patogeny powodują krwawienia na skórze i w narządach wewnętrznych. Zakażeniu towarzyszy wysoka gorączka. Bez leczenia następuje zapaść krążeniowa. Śmiertelność nieleczonej dżumy septycznej jest wyjątkowo wysoka, prawie 100%.

Dżuma płucna

Dżuma płucna to rodzaj rzadkiej dżumy, która jest przenoszona z człowieka na człowieka drogą kropelkową (pierwotna dżuma płucna). Bakterie, które dostały się do organizmu mogą także zakazić układ nerwowy osobnika. Podczas przebiegu choroby powstaje obrzęk płuc, a następnie niewydolność oddechowa. Chory umiera w końcu z powodu uduszenia. Śmiertelność nieleczonej choroby jest bardzo wysoka, około 95%.

Lekarz leczący dżumę

  • kapelusz o szerokim rondzie
  • kaptur
  • czosnek - Doktorzy dżumy często go żuli, w ten sposób broniąc się przed zarazą.
  • drewniany kij - Używano go, aby unikać bezpośredniego kontaktu z chorymi.
  • maska - Wykonana ze skóry maska z długim dziobem, który wypełniano ziołami i wonnościami mającymi odgrodzić medyka od groźnych wyziewów.
  • pomander - Wisząca na łańcuchu torebeczka, zawierająca kulę zrobioną z pachnących ziół lub piżma i ambry.
  • rękawice
  • płaszcz - Łatwe do wyprania, nasączone olejkami części ubrania, które szczelnie okrywały ciało.
  • obuwie

Charakterystyczny ubiór lekarzy dżumy stworzył na początku XVII wieku Charles de Lorme, naczelny lekarz króla Francji Ludwika XIII. Z powodu ich maski potocznie przezywano ich "Doktor Dziób". Lekarze dżumy zazwyczaj zatrudniani byli przez zakażone miasta.

Większość ludzi próbowała walczyć z dżumą izolując się od otoczenia, albo po prostu uciekając z obszarów zakażonych. Już zakażonych zamykano w kwarantannach, jednakże byli i tacy, którzy próbowali zarażonych leczyć. Tak zwani lekarze dżumy starali się hermetycznie odseparować swoje ciało od świata zewnętrznego - i prawdopodobnie to ich uchroniło przed zarażeniem się.

Na głowach nosili kaptury i kapelusze z szerokim rondem, a ich twarz zasłaniała maska w kształcie dzioba ze szklanymi otworami na oczy. Nosili też rękawiczki i łatwo zmywalne ubrania, nasączone uprzednio olejkami leczniczymi.

Odzież taka była konieczna, ponieważ zgodnie z ówczesnymi wierzeniami, choroba była przenoszona w powietrzu przez złe zapachy. Wykonana ze skóry maska z długim "dziobem", wypełniona była specjalną mieszanką płatków kwiatowych, ziół i korzennych przypraw mających odgrodzić medyka od groźnych wyziewów. Ludzie już wcześniej wierzyli w magiczną, ochronną moc zapachów.

Oczywiście i ci lekarze nie byli w stanie wyleczyć chorych na dżumę, ale zmniejszali ich cierpienia. Dzięki swoim poradom medycznym i działaniami dotyczącymi higieny mogli spowolnić rozprzestrzenianie się epidemii. Do ich zadania należało również liczenie zmarłych.

Animacja

  • cykl sylwatyczny - Cykl "leśny", który ma miejsce w przyrodzie. Występuje u dzikich zwierząt.
  • pchła
  • gryzoń
  • cykl miejski - Cykl "miejski", który łączy się ze skupiskami ludzkimi i żyjącymi tam zwierzętami domowymi.
  • człowiek (dżuma dymienicza)
  • człowiek (dżuma płucna wtórna) - Rozwija się z dżumy dymieniczej. Może być roznoszona pomiędzy ludźmi drogą kropelkową.
  • człowiek (dżuma płucna pierwotna)
  • kapelusz o szerokim rondzie
  • kaptur
  • czosnek - Doktorzy dżumy często go żuli, w ten sposób broniąc się przed zarazą.
  • drewniany kij - Używano go, aby unikać bezpośredniego kontaktu z chorymi.
  • maska - Wykonana ze skóry maska z długim dziobem, który wypełniano ziołami i wonnościami mającymi odgrodzić medyka od groźnych wyziewów.
  • pomander - Wisząca na łańcuchu torebeczka, zawierająca kulę zrobioną z pachnących ziół lub piżma i ambry.
  • rękawice
  • płaszcz - Łatwe do wyprania, nasączone olejkami części ubrania, które szczelnie okrywały ciało.
  • obuwie
  • Wiedeń
  • Brugia
  • Buda
  • Bergen
  • Bordeaux
  • Feodosia (Kaffa)
  • Florencja
  • Gdańsk
  • Genewa
  • Kijów
  • Kłaipeda
  • Kolonia
  • Konstantynopol
  • Londyn
  • Lyon
  • Malmö
  • Marsylia
  • Messina
  • Moskwa
  • Neapol
  • Paryż
  • Praga
  • Rzym
  • Sewilla
  • Tunis
  • Walencja
  • Wenecja
  • Warszawa

Narracja

Dżuma jest jedną z najbardziej śmiertelnych chorób zakaźnych w historii ludzkości. Szalejąca w Europie w latach 1347-1353 pandemia dżumy, znana jako Czarna Śmierć, prawdopodobnie osiągnęła półwysep Krymu poprzez Szlak Jedwabny. Stamtąd najprawdopodobniej przedostała się w rejon Morza Śródziemnego, przywieziona na włoskich statkach handlowych. Z powodu kwitnącej w tym okresie wymiany handlowej zaraza z łatwością rozprzestrzeniła się niemalże na cały stary kontynent. Jedynie Królestwo Polskie ucierpiało w niewielkim stopniu z powodu zarazy.

Czarna śmierć zostawiła po sobie ogromne spustoszenie. Według szacunków, dżuma przyczyniła się do śmierci około 30-60% populacji ówczesnej Europy. Dopiero po upływie około 150 lat populacja europejska osiągnęła ponownie stan liczebności sprzed epidemii.

Dżuma jest chorobą zakaźną, wywoływaną przez bakterię Yersinia pestis. Bakteria w kształcie pałeczki została odkryta w 1894 roku przez Aleksandra Yersina, bakteriologa z Instytutu Pasteura w Paryżu, we Francji.

Średniowieczna Czarna śmierć była przenoszona z portu do portu przez zakażone szczury podróżujące na statkach handlowych. Gdy pchły pasożytujące na zakażonych szczurach wysysały ich krew, bakterie przedostawały się do ich systemu jelitowego. Kolejne ukąszenia doprowadzały do coraz to większej ilości zakażonych organizmów, przez co pchły stały się głównym wektorem infekcji.

Wyróżnia się trzy postacie dżumy: dymieniczą, płucną i septyczną. Dżuma dymienicza zawdzięcza swoją nazwę pojawiającym się na skórze charakterystycznym niebiesko-czarnym, ropnym obrzękom węzłów chłonnych (tzw. dymienic).

Większość ludzi próbowała walczyć z dżumą izolując się od otoczenia, albo po prostu uciekając z obszarów zakażonych. Jednakże byli i tacy, którzy próbowali zarażonych dżumą leczyć. Charakterystyczny ubiór lekarza dżumy wymyślił na początku XVII wieku Charles de Lorme, naczelny lekarz króla Francji Ludwika XIII. Lekarze dżumy nosili kaptury i kapelusze z szerokim rondem, a ich twarz zasłaniała maska, w kształcie dzioba ze szklanymi otworami na oczy. Nosili też rękawiczki i łatwe do uprania ubrania uprzednio nasączone różnymi olejkami leczniczymi.

Powiązane treści

Bakterie (ziarenkowce, pałeczkowce, śrubowce)

Bakterie można grupować także na podstawie ich kształtu.

Fragment średniowiecznego miasta

Budowane z kamienia lub z cegły wielopiętrowe budynki średniowiecznych miast, tworzyły specyficzny obraz ulicy.

Średniowieczny most mieszkalny (London Bridge, XVI wiek)

W epoce Tudorów na moście, łączącym brzegi Tamizy, stało około 200 budynków.

Średniowieczna wieża mieszkalna (donżon)

Wieża mieszkalna była charakterystycznym budynkiem w epoce rozkwitu średniowiecza. Była ona budowana również niezależnie od zamku.

Średniowieczne więzienie zamkowe

W średniowiecznych i nowożytnych więzieniach zamkowych bardzo wymyślne narzędzia tortur.

Bakterie (poziom zaawansowany)

Bakterie to mikroorganizmy o budowie prokariotycznej.

Budowa komórek prokariotycznych i eukariotycznych

Komórki prokariotyczne i eukariotyczne to dwa podstawowe typy komórek występujące w przyrodzie.

Ubiory średniowieczne zachodniej Europy (V-X w.)

Ubiory odzwierciedlają sposób życia i kulturę ludności danej epoki i regionu.

Ubiory średniowieczne zachodniej Europy (XIV w.)

Ubiory zdradzają sposób życia i kulturę ludności danej epoki i obszarów.

Wirusy

Zbudowane są z białka i DNA lub RNA. Wykorzystują one zakażone komórki do namnażania wirusów.

Legendarne średniowieczne imperia

W ciągu tysiącleci naszej historii powstało wiele legendarnych imperiów (które później zostały zniszczone).

Added to your cart.