Twój koszyk jest pusty

Zakupy

Sztuka: 0

Razem: 0,00

0

Budowa komórek prokariotycznych i eukariotycznych

Budowa komórek prokariotycznych i eukariotycznych

Komórki prokariotyczne i eukariotyczne to dwa podstawowe typy komórek występujące w przyrodzie.

Biologia

Etykiety

komórka, jądro, Bakteria, wić, migawka, Ściana komórkowa, plazmid, membrana nuklearna, cytoszkielet, siateczka śródplazmatyczna, polisacharydy, peptyd, DNA, chromosom

Powiązane treści

Sceny

Rozmiar

  • komórka prokariotyczna
  • rozmiar: 0,1-10,0 µm
  • komórka eukariotyczna
  • rozmiar: 10-100 µm

Każdy z żywych organizmów, zamieszkujących Ziemię, wykazuje jakieś czynności życiowe. Inną ważną wspólną cechą jest również to, że zbudowane są z jednej, lub więcej komórek. Na podstawie budowy komórkowej można podzielić na dwie grupy: organizmy zbudowane z komórek nieposiadających jądra komórkowego, czyli prokarionty, i organizmy zbudowane z komórek posiadających jądro komórkowe, czyli eukarionty.
Organizmy prokariotyczne są w większości jednokomórkowe, przy czym tworzące je komórki różnią się od komórek eukariotycznych pod wieloma względami. Komórki prokariotyczne są mniej więcej dziesięciokrotnie mniejsze niż komórki eukariotyczne, a ich budowa również jest znacznie prostsza.

Komórka prokariotyczna

  • komórka prokariotyczna
  • ściana komórkowa - Ze względu na różnice w budowie ściany komórkowej rozróżniamy bakterie Gram-ujemne i bakterie Gram-dodatnie. Podstawą rozróżnienia jest specjalna metoda barwienia bakterii, zwana metodą Grama: bakterie Gram-dodatnie barwią się przy użyciu tej metody, natomiast bakterie Gram-ujemne - nie.
  • błona komórkowa - Podwójna wartstwa lipidowa.
  • cytoplazma
  • DNA - DNA bakteri jest koliste i nieograniczone błoną komórkową, dlatego bakterie nazywamy komórkami prokariotycznymi (z jęz. geckiego: przed jądrem). W komórkach organizmów eukariotycznych DNA nie zamyka się w pierścień i ogranicza je błona komórkowa. My, ludzie, też jesteśmy zbudowani z komórek eukariotycznych.
  • plazmid - Cząsteczka pozachromosomowego DNA występująca w cytoplazmie komórki, zdolna do autonomicznej replikacji. We wnętrzu bakterii występuje najczęściej w formie zamkniętej cząsteczki DNA.
  • rzęska - Cienkie, rurkowate struktury białkowe. Jedna komórka może zawierać nawet kilkaset rzęsek. Zapewniają przede wszystkim przyczepność do podłoża lub do innych komórek. Niektóre typy spełniają funkcję ruchową u bakterii.
  • wić - Długa wypustka białkowa, która służy bakterii do poruszania się.
  • pilus - Dłuższy niż rzęska. Cechuje wyłącznie bakterie Gram-ujemne. Pilusy umożliwiają transfer plazmidów z jednej komórki do drugiej, tworząc tzw. mostki cytoplazmatyczne pomiędzy komórkami.

W komórkach prokariotycznych materiał genetyczny, który stanowi jeden tylko chromosom DNA, nie jest oddzielony membraną od pozostałych części komórki. Te proste komórki nie zawierają oddzielonych błoną organelli komórkowych, nie mają również cytoszkieletów. Cytoplazma otoczona jest błoną komórkową, nad którą znajduje się ściana komórkowa, zbudowana z polisacharydów i peptydów, służąca głównie do ochrony. Na powierzchni komórek prokariotycznych może występować wiele różnych wypustek. Mogą to być rzęski, pilusy i wici. Prokariony dzielą się na archeony i eubakterie.

Komórka eukariotyczna

  • komórka eukariotyczna
  • jądro komórkowe - Zawiera chromatynę składającą się z DNA i z białek. Komórki roślinne, zwierzęce i grzybów są eukariotami gdyż posiadją jądro komórkowe. Komórki prokariotyczne (bakterie) nie mają jądra komórkowego, ich DNA znajduje się w cytoplazmie.
  • mitochondrium - "Elektrownie" komórek, produkujące cząsteczki ATP, rozkładając cząsteczki organiczne. ATP jest związkiem będącym głównym nośnikiem energii w komórce.
  • błona komórkowa - Lipidowa membrana otaczająca komórkę.
  • cytoplazma
  • siateczka śródplazmatyczna - Znajdujący się wewnątrz komórki skomplikowany system membran. Odgrywa rolę przy fotosyntezie, dojrzewaniu białek, w syntezie lipidów i w rozkładaniu niektórych związków.
  • aparat Golgiego - Odgrywa ważną rolę w dojrzewaniu białek.
  • pęcherzyk wydzielniczy - Wewnątrz komórki różne substancje są transportowane w zamkniętych pęcherzykach otoczonych błoną. Jednym z rodzajów pęcherzyków są lizosomy, w których odbywa się trawienie i rozkład zbytecznych substancji.
  • cytoszkielet - Odpowiada za utrzymywanie organelli w odpowiednim położeniu i za jej poruszanie się w komórce, jak również za utrzymanie kształtu komórki w tych komórkach zwierzęcych, które nie posiadają ściany komórkowej.

W komórkach eukariotycznych materiał genetyczny ograniczony jest otoczką jądrową, z którą razem tworzą jądro komórkowe. W jądrze komórkowym znajdują się liczne chromosomy linearne. Komórki eukariotyczne zawierają również inne, ograniczone błoną komórkową organelle. Do organelli należą na przykład mitochondria, wchodzące w skład każdej komórki eukariotycznej, oraz chloroplasty, występujące jedynie u roślin. Ważną rolę w komórce odgrywa ściśle powiązana z jądrem komórkowym siateczka śródplazmatyczna, odpowiedzialna za syntezę białek. Wewnątrz komórek eukariotycznych znajduje się również zbudowany ze struktur białkowych cytoszkielet. Cytoplazma ograniczona jest przez błonę komórkową, natomiast tylko komórki roślin i grzybów otoczone są ścianą komórkową. Eukarioty można podzielić na 4 taksony w randze królestw: protisty, grzyby, rośliny i zwierzęta.

Powiązane treści

Bakterie (ziarenkowce, pałeczkowce, śrubowce)

Bakterie można grupować także na podstawie ich kształtu.

Komórka zwierzęca, roślinna, organellum

W komórkach eukariontów znajdują się liczne organella.

Dżuma "Czarna Śmierć" (Europa, 1347-1353)

Choroba bakteryjna znana jako dżuma jest jedną z najgroźniejszych chorób zakaźnych w historii ludzkości.

DNA

Nośnik informacji genetycznej w komórkach.

Euglena zielona

Jednokomórkowce żyjące w słodkich wodach, zdolne zarówno do autotroficznej, jak i do heterotroficznej przemiany materii.

Pantofelek

Pokryty rzęskami, jednokomórkowy eukariont, pospolity pantofelek słodkowodny.

Pełzak odmieniec

Słodkowodny pospolity heterotrof jednokomórkowy, którego kształt stale się zmienia.

Added to your cart.