Uw winkelwagentje is leeg

Winkelen

Aantal: 0

Totaal: 0,00

0

Tornado's

Tornado's

Kortdurende maar extreem krachtige tornado's kunnen veel schade aanrichten.

Aardrijkskunde

Trefwoorden

tornado, wervelstorm, draaikolk, supercel, wolk, trechter, onstuimigheid, wind, stortregen, cycloon, lucht, stijgwind, vernietiging, regen, hagel, tuba, weer vooraan, natuurkundige aardrijkskunde, Aardrijkskunde, Natuurkunde, _javasolt

Gerelateerde items

Scènes

Tornado

  • tornado
  • wolkenmuur
  • schadespoor
  • beschadigde gebouwen
  • onbeschadigde gebouwen

Een tornado, ook wel wervelstorm genoemd, is een snel ronddraaiende luchtkolom die in contact staat met zowel het aardoppervlak als een cumulonimbuswolk. De diameter van tornado's varieert van enkele meters tot enkele kilometers. Ook al is een tornado van korte duur, toch kan deze zeer veel schade veroorzaken vanwege zijn uitzonderlijke kracht.

Risicogebieden

  • Stille Oceaan
  • Atlantische Oceaan
  • Indische Oceaan
  • Noordelijke IJszee
  • warme lucht - Vanuit het zuiden stroomt warme, vochtige lucht dicht aan het aardoppervlak.
  • koude lucht - Een straalstroom op grote hoogte voert koude, droge lucht aan uit het westen.
  • Afrika
  • Antarctica
  • Australië en Oceanië
  • Azië
  • Zuid-Amerika
  • Noord-Amerika
  • Europa

Op elk continent behalve Antarctica kunnen tornado's ontstaan. De meeste tornado's komen echter voor in op de Great Plains in de Verenigde Staten vanwege de geografische kenmerken van dat gebied. Daar komen verschillende luchtmassa's met elkaar in botsing: koude, droge lucht uit het westen en warme, vochtige lucht uit het zuiden, afkomstig van de Golf van Mexico.

Supercel

  • warme lucht
  • koude lucht
  • opwaartse luchtstroom
  • horizontale werveling
  • verticale werveling
  • cyclonische werveling
  • hagel
  • regen

De meeste tornado's ontstaan uit ronddraaiende onweersbuien die supercel worden genoemd en die op hun beurt ontstaan uit wolken van het type cumulonimbus in aanwezigheid van krachtige opwaartse convectiestromingen.

Door het verschil in windsnelheid en -richting op verschillende hoogte, een fenomeen dat windschering wordt genoemd, ontstaat een horizontaal draaiende luchtkolom parallel aan de grond. Deze horizontaal draaiende luchtkolom kantelt geleidelijk naar een verticale positie door de stijgstroom in de onweersbui. Aan de randen van de opwaartse luchtstroom ontstaan twee in tegengestelde richting draaiende wervelingen.

De cyclonisch draaiende werveling, op het noordelijk halfrond tegen de klok in en op het zuidelijk halfrond met de klok mee, wordt meestal het midden van de storm terwijl de andere werveling uitdooft. Hierdoor ontstaat een draaiende stijgstroom, een mesocycloon.

Vorming

  • opwaartse luchtstroom - De lucht aan de buitenkant van de tornado stijgt op.
  • neerwaartse luchtstroom - In het midden van de tornado gaat er lucht naar beneden om de opstijgende lucht te vervangen.
  • stof
  • trechter

Er kan een tornado ontstaan wanneer de mesocycloon wordt gevoed met warme en vochtige lucht van het oppervlak. Tegelijkertijd ontstaat er in het midden van de mesocycloon een neerwaartse luchtstroom.

Terwijl de verticale werveling zich uitstrekt in de richting van de grond, wordt de ronddraaiende lucht naar binnen gezogen naar de rotatieas, zodat deze lucht sneller gaat draaien. Bij voldoende snelheid wordt er een trechter onderaan de supercel gevormd. Als deze trechter de grond bereikt, is er sprake van een tornado.

Stof en vuil worden door de tornado opgezogen van de grond, waardoor het onderste deel van de trechter donkerder wordt.

De tornado neemt snel af in kracht en ook zijn diameter wordt kleiner. Ten slotte dooft de tornado volledig uit.

Indeling

  • EF0 - Mogelijke schade: enige schade aan schoorstenen, takken knappen af, ondiep gewortelde bomen vallen om.
  • EF1 - Mogelijke schade: ernstige schade aan daken; ruiten breken; enige schade aan deuren; caravans vallen om.
  • EF2 - Mogelijke schade: daken waaien van gebouwen af; caravans worden vernield; grote bomen knappen af of worden uit de grond getrokken; lichte voorwerpen worden gevaarlijke projectielen.
  • EF3 - Mogelijke schade: hele verdiepingen worden weggeblazen van hoge gebouwen; treinen vallen om; de meeste bomen worden uit de grond getrokken.
  • EF4 - Mogelijke schade: stevige huizen worden met de grond gelijkgemaakt; bouwwerken met zwakke fundering worden weggeblazen; auto's worden van de grond geblazen.
  • EF5 - Mogelijke schade: stevige gebouwen van gewapend beton met meerdere verdiepingen storten in, auto's worden als projectielen door de lucht geslingerd.
  • 105-137 km/u
  • 138-178 km/u
  • 179-218 km/u
  • 219-266 km/u
  • 267-321 km/u
  • ˃322 km/u
  • licht
  • matig
  • aanzienlijk
  • zwaar
  • verwoestend
  • ongelofelijk

Meestal duren tornado's niet langer dan een paar minuten, maar ze kunnen toch aanzienlijke schade aanrichten. Driekwart van alle tornado's haalt de 180 km/u niet en leidt hooguit tot matige schade. Tornado's die snelheden van enkele honderden km/u bereiken, kunnen echter verwoestend zijn, waarbij gebouwen vernield worden.

De Enhanced Fujita Scale, een gewijzigde versie van de door een Japanse meteoroloog opgestelde Fujita-schaal, wordt gebruikt om tornado's te classificeren. De schaal bestaat uit zes categorieën op basis van de kracht van de tornado en de toegebrachte schade.

Animatie

Gesproken tekst

Een tornado, ook wel wervelstorm genoemd, is een snel ronddraaiende luchtkolom die in contact staat met zowel het aardoppervlak als een cumulonimbuswolk. De diameter van tornado's varieert van enkele meters tot enkele kilometers. Ook al is een tornado van korte duur, toch kan deze zeer veel schade veroorzaken vanwege zijn uitzonderlijke kracht.

Op elk continent behalve Antarctica kunnen tornado's ontstaan. De meeste tornado's komen echter voor in op de Great Plains in de Verenigde Staten vanwege de geografische kenmerken van dat gebied. Daar komen verschillende luchtmassa's met elkaar in botsing: koude, droge lucht uit het westen en warme, vochtige lucht uit het zuiden, afkomstig van de Golf van Mexico.

De meeste tornado's ontstaan uit ronddraaiende onweersbuien die supercel worden genoemd en die op hun beurt ontstaan uit wolken van het type cumulonimbus in aanwezigheid van krachtige opwaartse convectiestromingen.

Door het verschil in windsnelheid en -richting op verschillende hoogte, een fenomeen dat windschering wordt genoemd, ontstaat een horizontaal draaiende luchtkolom parallel aan de grond. Deze horizontaal draaiende luchtkolom kantelt geleidelijk naar een verticale positie door de stijgstroom in de onweersbui. Aan de randen van de opwaartse luchtstroom ontstaan twee in tegengestelde richting draaiende wervelingen.

De cyclonisch draaiende werveling, op het noordelijk halfrond tegen de klok in en op het zuidelijk halfrond met de klok mee, wordt meestal het midden van de storm terwijl de andere werveling uitdooft. Hierdoor ontstaat een draaiende stijgstroom, een mesocycloon.

Er kan een tornado ontstaan wanneer de mesocycloon wordt gevoed met warme en vochtige lucht van het oppervlak. Tegelijkertijd ontstaat er in het midden van de mesocycloon een neerwaartse luchtstroom.

Terwijl de verticale werveling zich uitstrekt in de richting van de grond, wordt de ronddraaiende lucht naar binnen gezogen naar de rotatieas, zodat deze lucht sneller gaat draaien. Bij voldoende snelheid wordt er een trechter onderaan de supercel gevormd. Als deze trechter de grond bereikt, is er sprake van een tornado.

Stof en vuil worden door de tornado opgezogen van de grond, waardoor het onderste deel van de trechter donkerder wordt.

De tornado neemt snel af in kracht en ook zijn diameter wordt kleiner. Ten slotte dooft de tornado volledig uit.

Meestal duren tornado's niet langer dan een paar minuten, maar ze kunnen toch aanzienlijke schade aanrichten. Driekwart van alle tornado's haalt de 180 km/u niet en leidt hooguit tot matige schade. Tornado's die snelheden van enkele honderden km/u bereiken, kunnen echter verwoestend zijn, waarbij gebouwen vernield worden.

De Enhanced Fujita Scale, een gewijzigde versie van de door een Japanse meteoroloog opgestelde Fujita-schaal, wordt gebruikt om tornado's te classificeren. De schaal bestaat uit zes categorieën op basis van de kracht van de tornado en de toegebrachte schade.

Gerelateerde items

Atmosferische circulatie

Het verschil tussen de temperatuur van de polaire en equatoriale zones veroorzaakt atmosferische circulatie, welke wordt beïnvloed door een aantal factoren,...

De vorming van wolken en neerslag, wolkentypen

Verdampend oppervlaktewater vormt wolken en valt in de vorm van neerslag terug op aarde.

Cycloon en anticycloon in de gematigde zone

In de zomer brengt de moesson neerslag naar het vasteland.

Tropische cyclonen

Cyclonen zijn grote gebieden van wervelende lucht waar wolken en neerslag in worden gevormd.

Bliksem

Bliksem is een plotselinge elektrostatische ontlading die gepaard gaat met een geluid dat bekend staat als donder.

De structuur van de aarde (middelniveau)

De Aarde is opgebouwd uit verschillende lagen die een bolvormige schil vormen.

Lokale winden

De belangrijkste vormen van lokale winden zijn de aflandige zeewind, de berg-valleiwind en de valwind.

Warmtefront, koufront

Cyclonen hebben een diameter van duizenden kilometers, met wolken en neerslag.

Aardbeving

Een aardbeving is één van meest vernietigende natuurverschijnselen.

Tsunami

Tsunamigolven zijn zeer hoge golven die een enorme vernietiging teweeg kan brengen.

Vulkanisme

Deze animatie toont verschillende soorten vulkaanuitbarstingen.

Added to your cart.