Себетіңіз бос

Сатып алу

Дана: 0

Барлыгы: 0,00

0

Өзен шаяны

Өзен шаяны

Таза өзен суларында және көлдерде өмір сүретін үлкен шаян.

Биология

Этикеткалар

cancer, Crustacea, claw, cephalothorax, abdomen, chitin layer, chitin, walking leg, moulting, gradual metamorphosis, arthropod, river, arthropods, animal, predator, biology

Байланысты экстралар

Көріністер

Өзен шаяны

Өзен шаяны (ертеде: бағалы шаян; лат.: Astacus astacus).

Оның ежелгі мекені – Орталық Еуропа және Оңтүстік Скандинавия. Ересек еркегінің ұзындығы – 20-25 см, ал ұрғашысының ұзындығы – 15 см. Жазық жерлердегі таза сулы өзендер мен бұлақтарда мекендегенді ұнатады. Бүгінде сирек кездесетін, қорғаудағы жануар.

Қорегін түнде аулайды, негізінен жәндіктерді, ұлуларды, бақашабақтарды және ұсақ балықтарды жейтін жыртқыш. 20 жылға дейін өмір сүреді, ұрғашылар жылына екі рет, ал еркектер бір рет сауытын шешеді. Түлегеннен кейінгі сағаттарда денесі жұмсақ және қорғансыз.

5 жұп жүретін аяқтарының бірінші жұбы қатты қайшы боп қалыптасқан. Қалған аяқтары қарын тұсында орналасқан: еркектерінің 5+1 жұп, ал ұрғашыларда 4+1 жұп қарын аяқтары бар. Басында екі цилиндр пішінді шығыңқы, түбінен қозғалатын күрделі көздері бар.

Ұрғашылары қазаннан желтоқсанға дейін қарын аяқтарына жабысқақ сұйықтықпен біріккен 60-150 жұмыртқа салады, аяқтарын қозғалтып, оларға оттегіне бай су жіберіп тұрады. Көп жұмыртқаларын әдетте тек 20 кішкентай шаян жарып шығады. Жұмыртқадан шыққан соң екі жетіге дейін қарнына жабысып енесінде қалады, тек сонан соң өз бетінше өмір сүруді бастайды.

Дене құрылысы

  • қысқаш - Жемін ұстауға және ұсақтауға қолданады.
  • күрделі көз - Фасетті көздері мыңдаған бірліктерден, омматидиялардан, тұрады. Дамыған көздері сурет пен кеңістікті көре алады. Көздері бастың қозғалмалы сабақшаларында орналасқан. Көз сабақшалары эволюция барысында аяқтардан дамып өзгерген.
  • баскеуде - Шаяндарда да өрмекшілердегі сияқты бас пен кеуде сегменті эволюция барысында бірігіп кеткен.
  • қарын
  • xитин сауыты - Дене қорғанысын қамтамасыз ететін сыртқы сауыт. Жануармен бірге өспейтін болғандықтан, дамушы шаян сауыты уақтылы түлеп отырады. Шаяндардың хитин сауыты кальций қабатының әсерінен қатты болып келеді.
  • екі жұп антенна - Шаяндардың әдетте екі жұп антеннасы болады. Олардың қысқа антеннасы қос бұтақты. Антенналар механикалық және химиялық қордырғыштарды сезетін (механикалық және химиялық рецепторлар) және әр түрлі жағдайды сезетін рецепторлардан тұрады. Антенналар эволюция барысында аяқтардан қалыптасқан.
  • жүру аяқтары - Жоғары сыныпты шаяндардың (өзен шаяндарындағы секілді) бес жұп жүру аяқтары болады.
  • құйрық ескегі
  • карапакс - Баскеудені қорғайтын қатты, қалың хитин сауыты.

Мүшелері

  • ми жүйке түйіні - Басқа бунақ аяқтылардікі секілді жақсы дамыған. Дамыған сезім мүшелерінен түсетін ақпаратты қорытуға қызмет етеді.
  • жүрек - Шаяндардың қан айналу жүйесі басқа бунақ аяқтылардікі секілді, яғни тұйық емес. Гемолимфалар жүректе, қан тамырларында және денеде айналып, оларға қоректі заттар мен оттегін жеткізеді.
  • көбею мүшелері - Өзен шаяндары жыныс диморфизмі айқын байқалатын дара жыныстыларға жатады. Оларға сырттан шағылысу тән.
  • iш жүйке тiркесi - Ми жүйке түйінінен (жұтқыншақ асты түйіннен) тарап, ішке қарай созылады. Түйіндерде жүйке нейрондары орналасқан. Түйіндер жүйке талшықтарымен жалғанады.
  • ауыз қуысы
  • жасыл бездер - Шаяндардың бөліп шығарушы мүшелері. Жасыл бездер деп те аталады. Ағзадан басы артық және зиянды заттарды шығарады.
  • желбезектер - Аяқтардың ұштарында орналасқан. Су мен денедегі сұйықтық арасындағы газ айналымын жүзеге асырады: оттегін жұтып, көмір қышқыл газын шығарады.
  • тік ішек

Байланысты экстралар

Кәдімгі шаршыөрмекші

Кәдімгі шаршыөрмекші өрмекшілердің жиі кездесетін түрі. Біз олардың үлгісі арқылы жалпы...

Қырыққабат көбелегі

Қырыққабат көбелегі жиі кездесетін көбелек түрі, оның мысалында көбелектердің анатомиялық...

Қамыс және қоға

Биік, тоқтау сулардың қамыстарын құрайтын жаппай кездесетін дара жарнақты өсімдіктер.

Өрмекші жібі, өрмекші торы

Өрмек жібінің тығыздығы нейлонға қарағанда төменірек, ал серіппелілігі болаттікіндей мықты.

Бұғы қоңыз

Бұғы қоңыз мысалы арқылы жәндіктердің бұлшық еттерінің жұмысы, жәндіктердің ұшу механизмі...

Ұзын құйрықты біркүндіктер

Біркүндіктердің дернәсілдері үш күнге дейін өмір сүреді, ал ересек дарақтарының өмірі бір...

Тұщы су балықтары

Көптеген тұщы су балықтарының ішінде тамақ ретінде ауланатын түрлер көп.

Сақиналы сколопендра

Бұл 3D-көрінісінде негізінен Жерорта теңізі аумақтарында өмір сүретін ерінаяқты қырықаяқ...

Қызыл орман құмырсқасы

Құмырсқаның илеуінде ханшайымы, еркегі және жұмысшылары болады.

Жасыл бақа

Бақаның көпке белгілі осы түрінің мысалында қос мекенділердің анатомиялық құрылысымен...

Зауза қоңыз

Кең тараған жәндік. Оның дернәсілі ауыл шаруашылығының зиянкестері.

Chilean recluse spider

The poisonous bite of the Chilean recluse spider poses a serious threat to human health.

European honeybee

Honeybees produce a sweet and nutritious substance, honey.

Freshwater pearl mussel

A species of mollusc widespread in freshwaters.

Mexican redknee tarantula

One of the best known species of spiders, often kept as pets. Its bite is not fatal for...

Жайбасар

Жайбасарлар қоршаған ортаның сұрапыл жағдайларына төзуге қабілетті: олар тіпті ашық ғарыш...

Trilobites

The ancestors of Arachnida and Crustacea belonged to the class Trilobita.

Added to your cart.