Себетіңіз бос

Сатып алу

Дана: 0

Барлыгы: 0,00

0

Велосипед физикасы

Велосипед физикасы

Велосипедтің қозғалысын бақылау көптеген физика заңдарын түсінуге көмектеседі.

Техника, үй шаруасын жүргізуу

Этикеткалар

bicycle, mountain bike, айналдыру күші, shock absorber, brake, gear, lever arm, axis of rotation, механика, friction, swing, діріл, telescope, technology, transportation, физика

Байланысты экстралар

Көріністер

Жалпы көрініс

  • телескопты аша
  • V-тежегіш
  • алдыңғы жылдамдық ажыратып-қосқышы
  • артқы жылдамдық ажыратып-қосқышы

Велосипедтің көптеген түрлері бар. Тау велосипеді (mountain bike) жолсыз, таулы жерлерде қолданылады, сол себепті оның рамасы берік және дөңгелегінің тысы жалпақ, қалың, ал жылдамдықты ауыстырып-қосқыштың беріліс санының диапазоны кең, тежегіші жақсы.
Оның ерекше бөлшегі - алдыңғы аша-телескоп, ол жолдың тегіс еместігінен болатын вибрацияларды жұтады.
Велосипедтің бөлшектері соңғы жүз жылдың конструкторлық тәжірибелердің нәтижесін көрсетеді.

Трансмиссия – айналыс сәті

  • күш
  • күш тегершігі
  • артқы тістегершік (кассета)
  • алдыңғы тістегершік (жүйе)

Жылдамдықты ауыстырып-қосқыш тауға қарай немесе желге қарсы жүргенде педальдарды жеңіл айналдыруға мүмкіндік береді. Жылдамдықты ауыстырып-қосқыштың жұмыс істеуін түсіну үшін айналдыру күші ұғымын білу керек.

Дөңгелекті айналдыру үшін айналдыру күші қажет. Оның шамасы тек қанша күш жұмсайтындығымызға байланысты емес, күштің түсу нүктесі мен айналу өсі арасындағы қашықтыққа да байланысты.
Толық түсіндірсек: aйналдыру күші өндірілген күш пен тегершік күшінің көбейтіндісіне тең. Тегершік күші күштің әсеру ету бағыты мен айналу өсінің арасындағы қашықтыққа тең.

Дәл сондай күшпен айналу өсінен ары қарай әсер етсек, онда айналу күші көп болады. Бұл тек тауға қарай немесе желге қарсы жүргенде ғана емес, орыннан қозғалғанда да керек.
Орнынан қозғалған соң, дөңгелек жылдам айналғанда, педальдарды айналдыру қиындай түседі, себебі педаль ғана емес, дөңгелектер де жылдам айналады, сондықтан жылдамдықты ауыстырып-қосқыштың көмегімен басқа беріліске ауысу керек болады.

Велосипедтердің көбінде екі жылдамдық ауыстырып-қосқыш бар: біреуі - артқы өсте, ал екіншісі - орталық өсте. Берілістерді ауыстырғанда қос жылдамдық ауыстырғыштар қарама-қарсы бағытта жұмыс істейді, егер үлкен айналдыру күшіне қол жеткізгіміз келсе, онда артқы ауыстырып-қосқышта үлкен тісті дөңгелек, ал алдыңғысында кіші дөңгелек керек керек.
Түзу сызықты және жылдам қозғалыста барлығы керісінше. Бұның осылай болатын себебі дөңгелек шынжыр арқылы айналдырушы күшті педальға береді, бірақ керісінше оның қоғалысын тежейді. Айналдыру күшінің шамасын төмендету үшін тегершік күшін азайту керек немесе диаметрі кіші тісті дөңгелектерді пайдалану керек.

V-тежелу – үйкелу

  • тростан берілетін күш (Боуден-трос) (F₂)
  • иық (тегершік) күші (F₂)
  • тоғын мен тежегіш арасындағы күш (F₁)
  • иық (тегершік) күші (F₁)
  • тежегіш қалыбы
  • тоғын
  • тежегіш
  • трос (Боуден-трос)
  • тежегіштің айналу өсі

Велосипедті тоқтату үшін дөңгелекке тежегіш бағытындағы айналдыру күшін салу керек. V-тежегіш жағдайында мұны тежегіш қалыптары мен тоғын арасындағы үйкеліс күші қамтамасыз етеді. Кейбір велосипедтер дискілі тежегіштермен қамтылған. Оларда да тежегіштің дискісі мен тежегіш қалыптары арасында үйкеліс күші пайда болады, бірақ дискінің диаметрі тоғынның диаметрінен едәуір кіші болғандықтан, тежегіш күшті тудыру үшін дискіні қатты қысу керек.
Үйкеліс күші неғұрлым көп болса, үйкелу беттерін соғұрлым қатты қысамыз, беттердің қаттылығына, тұтқырлығына қарай. Беттер дымқыл немесе майлы болса, тежеу ықпалы едәуір төмендейді.
Тежегіштің тұтқасын тартсақ, V-тежегіштің корпусының бөлшектері троспен тартылады. Тежегіш өстің айналасында бұрылады және тежегіш қалыптарын тоғынға қарай қысады.
Тежегішті тоғын тоқтатады, бірақ бұл күштің тегершігі анағұрлым кіші, сондықтан айналдыру күшіне қарсылық үшін үлкен болуы керек. Осылай тежегіш қалыбы мен дөңгелек тоғыны арасында үлкен үйкеліс күші пайда болады.

Амортизатор – тербелістің бәсеңдеуі

  • серіппе
  • амортизатор
  • піспек
  • клапан
  • май

Велосипедтердің алдыңғы ашасына орналасқан амортизатор немесе телескоп қосарлы қызмет атқарады.
Біріншіден тегіс емес жолдың велосипедшінің қолдарына қолайсыз әрі зиянды соққыларын жұтады. Екіншіден велосипедтің жолмен ілінісуін тұрақтандырады.
Аша-телескоп бір блокка бірігетін серіппе мен амортизациялау механизмінен тұрады. Соққыларды жұмсартуға тек серіппе жеткілікті болар еді, бірақ тербелістердің әсерінен жолмен ілінісу нашарлайды, себебі кейбір фазаларда серіппенің тербелісі жолдың бетімен аз ілініседі де, велосипед ауыр басқарылады.
Ароматизатордың жұтқыш қабілетін әдетте реттеуге болады. Егер серіппе тым қатты болса, дөңгелек жолда секіреді, сондықтан жол мен дөңгелектің ілінісуі үзіледі. Егер серіппе тым жұмсақ болса, онда тербелістер өте баяу өшеді, сол себепті дөңгелек пен жолдың арасындағы ілінісу тұрақты емес.
Яғни амортизатор тербеліс энергиясын қысқа уақыт ішінде жұтатындай етіп теңшелуі керек. Әдетте амортизаторда май піспекпен клапан арқылы қысылады, Бұл энергияны қажет етеді, оны жүйе тербеліс үдерісінен алады.
Газды амортизатор да болады, онда клапан арқылы бір камерадан екінші камераға май емес, ауа ағылады. Оның артықшылығы қаттылық анағұрлым оңай реттеледі, екінші жағынан серіппені жұмсақ, оңай қысылатын ауа алмастырады.

Байланысты экстралар

Evolution of the bicycle

The changing bicycle, at first mocked as a toy, is a true mirror of the technical...

Forces

The animation shows the way forces act on wheeled vehicles and vehicles with runners.

Safety equipment of bicycles

The highway code contains rules concerning the safety equipment of bicycles.

Types of gears

Two meshing gears transmit torque during their rotational motion.

Беріліс қорабы қалай жұмыс істейді?

Беріліс қорабы айналыс санын азайтып немесе өсіріп мотордың айналу кезеңін өзгертуге...

Newton’s Laws of Motion

This animation demonstrates Sir Isaac Newton's three laws of motion that laid the...

Added to your cart.