Себетіңіз бос

Сатып алу

Дана: 0

Барлыгы: 0,00

0

Торнадо

Торнадо

Қысқа уақытта соғатын, бірақ күші қатты торнадолар керемет жойқын күшке ие.

География

Этикеткалар

tornado, twister, swirl, supercell, cloud, funnel, vortex, wind, rainstorm, cyclone, air, updraft, destruction, rain, hail, tuba, weather front, physical geography, geography, nature, _javasolt

Байланысты экстралар

Көріністер

Торнадо

  • торнадо
  • бұлт-қабырға
  • қирату жолағы
  • қираған ғимараттар
  • аман қалған ғимараттар

Торнадо немесе құйын - қатты, керемет жылдамдықпен қозғалатын айналмалы ауа діңгегі, түнерген қара бұлттың астынан шығып, Жердің бетіне төмен қарай қозғалады. Құйынның диаметрі бірнеше метрден бірнеше километрге дейін болады. Ұзаққа созылмайтын, бірақ күшті торнадолар алапат қиратқыш күшке ие.

Қауіп

  • Тынық мұхиты
  • Атлант мұхиты
  • Үнді мұхиты
  • Солтүстік Мұзды мұхит
  • жылы ауа массалары
  • суық ауа массалары
  • Африка
  • Антарктика
  • Австралия және Океания
  • Азия
  • Оңтүстік Америка
  • Солтүстік Америка
  • Еуропа

Торнадо Антарктидадан басқа Жердегі кез келген континентте пайда бола алады. Алайда олар АҚШ-тың орталық бөлігінде - Прерияларда жиі кездеседі. Бұл аймақтарда құйындардың жиі соғуы табиғи географиялық жағдайларға байланысты. Себебі әр түрлі ауа массалары: батыс жақтан келетін суық, құрғақ ауа Мексика шығанағынан, оңтүстіктен келетін жылы, ылғалды ауамен кездеседі.

Супер ұяшық

  • жылы ауа массалары
  • суық ауа массалары
  • көтерілуші ағыс
  • көлденең құйын
  • тік құйын
  • циклондық құйын
  • бұршақ
  • жаңбыр

Құйындардың көпшілігі супер ұяшықтан, қара түнерген бұлттардан пайда болады. Өте күшті, тік көтерілуші ауа ағысы, яғни конвекция, торнадоларды тудырады.
Әр түрлі біктіктегі желдер әр түрлі бағыттан әр түрлі жылдамдықпен соғады. Жел қозғалысы деп аталатын құбылыс Жердің бетіне параллель айналмалы ауа діңгегін тудырады. Қара бұлттың көтергіш күші айналма діңгекті жоғары қарай қозғайды. Бір-біріне қарама-қарсы бағытта айналған жұп құйын пайда болады: циклонды құйын - солтүстік жартышарда сағат тіліне қарсы, ал оңтүстік жартышарда сағат тілімен бір бағытта айналатын құйын қалады да, екіншісі өшеді. Солайша тік өсте айналатын құйын, яғни шиыршық пішінді, көтерілуші ауа ағысы, пайда болады,

Пайда болуы және өшуі

  • көтерілуші ағыс
  • төмендеуші ағыс
  • тозаң
  • құйғыш

Жоғары көтерілген ауа айналу кезінде жердің бетінен келетін жылы және ылғалды ауамен толыққанда торнадо пайда болады. Супер ұяшықта жоғары көтерілген ауа құйынның ортасындағы төмен ағылған ауамен ауысады.
Супер ұяшықта тік құйын қозғалысы тарылып, оның айналу қарқыны артады. Айналу күші жоғары болса, онда бұлттан созылған құйғыш пайда болады. Егер ол жердің бетінде жетсе, бұл торнадо деп аталады.
Жердің бетінен торнадо шаң мен қоқысты сорып алады, сондықтан құйғыштың астыңғы бөлігі қою қара түске боялады. Торнадо жылдам әлсірейді, біртіндеп кішірейе береді, ақыры жоғалады.

Деңгейлері

  • EF0
  • EF1
  • EF2
  • EF3
  • EF4
  • EF5
  • 105-137 км/сағ
  • 138-178 км/сағ
  • 179-218 км/сағ
  • 219-266 км/сағ
  • 267-321 км/сағ
  • ˃ 322 км/сағ
  • әлсіз
  • орташа
  • қатты
  • күшті
  • қиратушы
  • апатты

Торнадо бар болғаны бірнеше минутқа созылады, бірақ сол қысқа уақыттың ішінде үлкен зиян келтіріп үлгереді.
Құйындардың төрттен бірінде желдің жылдамдығы 180 км/сағаттан азырақ болады, шамалы ғана зардап шектіреді. Бірақ желдің жылдамдығы бірнеше жүз км/сағатқа жетуі мүмкін, ондай құйындап бәрін қиратып, жолында үйлерді түгел жойып жіберуі мүмкін.
Құйындардың күшін бағалауға жапон метеорологы Фудзита ойлап тапқан, кейін өзгерістер енгізілген, желдің күші мен қирату мөлшерін негізге алатын алты балдық шкала пайдаланылады.

Наррация

Торнадо немесе құйын - қатты, керемет жылдамдықпен қозғалатын айналмалы ауа діңгегі, түнерген қара бұлттың астынан шығып, Жердің бетіне төмен қарай қозғалады. Құйынның диаметрі бірнеше метрден бірнеше километрге дейін болады. Ұзаққа созылмайтын, бірақ күшті торнадолар алапат қиратқыш күшке ие.

Торнадо Антарктидадан басқа Жердегі кез келген континентте пайда бола алады. Алайда олар АҚШ-тың орталық бөлігінде - Прерияларда жиі кездеседі. Бұл аймақтарда құйындардың жиі соғуы табиғи географиялық жағдайларға байланысты. Себебі әр түрлі ауа массалары: батыс жақтан келетін суық, құрғақ ауа Мексика шығанағынан, оңтүстіктен келетін жылы, ылғалды ауамен кездеседі.

Құйындардың көпшілігі супер ұяшықтан, қара түнерген бұлттардан пайда болады. Өте күшті, тік көтерілуші ауа ағысы, яғни конвекция, торнадоларды тудырады. Әр түрлі біктіктегі желдер әр түрлі бағыттан әр түрлі жылдамдықпен соғады. Жел қозғалысы деп аталатын құбылыс Жердің бетіне параллель айналмалы ауа діңгегін тудырады. Қара бұлттың көтергіш күші айналма діңгекті жоғары қарай қозғайды. Бір-біріне қарама-қарсы бағытта айналған жұп құйын пайда болады: циклонды құйын - солтүстік жартышарда сағат тіліне қарсы, ал оңтүстік жартышарда сағат тілімен бір бағытта айналатын құйын қалады да, екіншісі өшеді. Солайша тік өсте айналатын құйын, яғни шиыршық пішінді, көтерілуші ауа ағысы, пайда болады.

Жоғары көтерілген ауа айналу кезінде жердің бетінен келетін жылы және ылғалды ауамен толыққанда торнадо пайда болады. Супер ұяшықта жоғары көтерілген ауа құйынның ортасындағы төмен ағылған ауамен ауысады. Супер ұяшықта тік құйын қозғалысы тарылып, оның айналу қарқыны артады. Айналу күші жоғары болса, онда бұлттан созылған құйғыш пайда болады. Егер ол жердің бетінде жетсе, бұл торнадо деп аталады.
Жердің бетінен торнадо шаң мен қоқысты сорып алады, сондықтан құйғыштың астыңғы бөлігі қою қара түске боялады. Торнадо жылдам әлсірейді, біртіндеп кішірейе береді, ақыры жоғалады.

Торнадо бар болғаны бірнеше минутқа созылады, бірақ сол қысқа уақыттың ішінде үлкен зиян келтіріп үлгереді.
Құйындардың төрттен бірінде желдің жылдамдығы 180 км/сағаттан азырақ болады, шамалы ғана зардап шектіреді. Бірақ желдің жылдамдығы бірнеше жүз км/сағатқа жетуі мүмкін, ондай құйындап бәрін қиратып, жолында үйлерді түгел жойып жіберуі мүмкін.
Құйындардың күшін бағалауға жапон метеорологы Фудзита ойлап тапқан, кейін өзгерістер енгізілген, желдің күші мен қирату мөлшерін негізге алатын алты балдық шкала пайдаланылады.

Байланысты экстралар

How are rocks made?

You can follow the process of the formation of rocks.

Waves

Waves play an important role in forming the coast.

The path of bauxite

Bauxite is a raw material in aluminium production. Watch this...

Travertine Terraces

Find out the secret of the unique beauty of travertine terraces.

Айсбергтер

Айсбергтер (мұзтаулар) ашық теңізде жүзіп жүретін үлкенді-кішілі,...

Plate tectonics

Plate tectonics is a theory dealing with the movement of plates.

Терең теңіз гидротремал ұңғылары

Орта мұхиттық қыраттардың бойында мұхиттардың түбіндегі жер...

Let's watch the auroras!

Let's find out interesting facts about the flora and fauna of...

Added to your cart.