Себетіңіз бос

Сатып алу

Дана: 0

Барлыгы: 0,00

0

Табиғаттағы су айналымы (орта деңгей)

Табиғаттағы су айналымы (орта деңгей)

Ғаламшарымыздың су қоры булану, қоюлану, еру және қату барысында ұдайы айналымға түседі.

География

Этикеткалар

cycle, water, water cycle, evaporation, melting, жауын-шашын, freezing, change of state, solar radiation, cloud formation, runoff, rain, қар, бұлт, hydrosphere, underground water, surface waters, glacier, seawater, river, stream, lake, теңіз, мұхит, atmosphere, water vapour, solar energy, жел, moisture, ауа қысымы, sunshine, климат, nature, geography

Байланысты экстралар

Сұрақтар

  • Су айналымына қанша мөлшердегі су қатысады?
  • Жердің жалпы су қорының неше пайызы химиялық байланыс қалпында?
  • Қойнауқаттық сулар деген не?
  • Жер асты сулары деген не?
  • Жерасты суларының қоры қанша уақытта жаңарады?
  • Мұздықтардағы су қоры қанша уақытта жаңарады?
  • Бұл пікір дұрыс па? Су өзінің айналымы кезінде Жердің барлық қыртыстарын аралайды.
  • Бұл пікір дұрыс па? Жауын бұлттары жерге жақын орналаса ма?
  • Бұл пікір дұрыс па? Жауын бұлттары қою түсті.
  • Бұл пікір дұрыс па? Найзағай бұлттары балға пішінді болады.
  • Жердегі судың агрегаттық қалпы ненің әсерінен өзгередіі?
  • Су айналымының негізгі қозғалтқыш күші не?
  • Судың қай агрегаттық қалпының өзгерісінің нәтижесінен бұлт пайда болады?
  • Құрлықтағы су қозғалысына не әсер етеді?
  • Қайнар деген не?
  • Судың Жердегі қалпы тұрақты ма?
  • Өзеннің сағасы деген не?
  • Атмосфераның су қоры қанша уақытта жаңарады?
  • Әлемдік мұхиттың су қоры қанша уақытта жаңарады?
  • Жарықшақ сулары деген не?

Көріністер

Жер қыртысының кесіндісі

  • теңіз/мұхит - Үлкен көлемді тұзды су жиналымы.
  • көл - Құрлықтың терең жерлеріне жиналған тоқтау су, барлық жағынан құрлықпен шектелген, теңізбен немесе мұхитпен жалғаспайды.
  • қар жамылғысы
  • бастау - Су мөлшері аз ең кіші ағынды су.
  • өзен - Арнамен ағатын табиғи су ағыны.
  • сала - Теңізге емес, үлкен өзенге ағатын су ағыны.
  • таулар - Теңіз деңгейінен 500 метр биіктікке көтерілген жер бетінің бөліктері.
  • бұлақ - Жерасты суларының жер бетіне шығатын жері.
  • глетчер - Биік таулы далаларды толтырып, төмен қарай қозғалатын мұз массивтері.
  • негізгі өзен - Су жиналатын аумақтың суы ең мол және ең ұзын өзені.
  • саға - Бір өзеннің екінші өзенге, көлге, теңізге, мұхитқа құйылатын жері.
  • жер сулары - Жердің беті мен су өткізбейтін қабаттары арасындағы су.
  • жер қыртысы сулары - Су өткізбейтін қабаттар астындағы сулар.
  • сызат сулары - (Карстық) жыныстар қуыстары ішіндегі су.
  • сталактит үңгірі - Жер асты сулары жер қыртысында қуыстар жасайды, оларда сталактиттер пайда болады.

Жердің су қорының көлемі орасан үлкен және үнемі қозғалыста. Су айналымы жылына 1,4 млрд. км³ суды қамтиды. (Шамамен 30%- ы су айналымына қатыса алмайды, себебі химиялық байланысты қалыпта.)

Судың айналуына не себеп? Оның себебі негізінен – күн сәулесінің қуаты. Оның әсерінен су ұдайы агрегаттық қалпын өзгертіп тұрады: буға айналады – қатады – ериді. Температура жоғарылағанда мұз ериді, мұздан, қардан сұйықтық пайда болады, су буланады, судан бу пайда болады. Температура төмендегенде су мұз боп қатады, су буы тығыздалып, бұлттар пайда болады, жауын-шашын түседі. Су әуеде де, жерде де ешбір агрегаттық қалыпта тұрақтап қалмайды. Құрлықты оны гравитация қозғалтады: жер бетінен төмен қарай, жоғары жерлерден аласа жерлерге, немесе жер бетінің астына. Онда да тоқтамай, жер бетіне шыққанша жер асты қайнары болып жатады.

Су айналымы барысында жердің қыртысының басқа қабаттарына енеді, олардың арасын байланыстырады, суларын ауыстырады. Атмосферадағы су 8 күн, әлем мұхитының суы 3500 жыл, құрлық мұздарында сақталған су 12000 жыл, жер қыртысының астындағы су қоры 1400 жыл аррасында жаңарады.

Айналым

  • күн сәулесі
  • булану
  • қоюлану
  • еру
  • қату
  • ағу
  • бұлттардың түзілуі
  • жаңбыр
  • қар
  • жер бетіндегі судың булануы
  • өсімдік жамылғысының бу түзуі
  • мұхит бетінің булануы
  • сіңу

Жерасты сулары

  • жер сулары - Жердің беті мен су өткізбейтін қабаттары арасындағы су.
  • жер қыртысы сулары - Су өткізбейтін қабаттар астындағы сулар.
  • сызат сулары - (Карстық) жыныстар қуыстары ішіндегі су.
  • жер асты сулары

Үдерісті түсіндіру

  • күн сәулесі
  • булану
  • қоюлану
  • еру
  • қату
  • ағу
  • бұлттардың түзілуі
  • жаңбыр
  • қар
  • жер бетіндегі судың булануы
  • өсімдік жамылғысының бу түзуі
  • мұхит бетінің булануы

Наррация

Көлдер мен теңіздер күн сәулесінің әсерінен жылынады, олардың бетіндегі сулар мен өсімдіктердің ылғал қорлары бу түзеді. Жоғарыға көтерілген су буы суық ортаға жетіп, онда бу қоюланады, бұлттар пайда болады.
Бұлттың қоюлануы ауада ұсақ бу тозаңдары қабатынан басталады, онда бұлттарды су тамшылары және мұз кристалдары құрайды. Жел бұлттарды, яғни буды құрғақ жерлерге қарай айдайды, ол жерлерде бұлттар пайда болады. Тығыздалған бу тамшылары ұлғайып, белгілі бір үлкендікке жеткенде, енді ауада қалқып тұра алмайды, жауын-шашын түрінде жерге түседі.
Жаңбыр тудыратын бұлттар қара түсті және жерге жақын келеді, үлкен жауын бұлттары ұста төсі пішіндес болады. Егер ауа температурасы 0°C – ден жоғары болса – жаңбыр, ал одан төмен болса, қар жауады.
Жерге түскен жауын-шашын, қар суының бір бөлігі топыраққа сіңіп, енді бір бөлігі жер бетіндегі суларға қосылады. Өзен сулары көлдерге, теңіздерге құйылады, сөйтіп әуелгі шыққан жерлеріне, қайтып оралады, ал одан күн сәулесінің әсерімен су айналымы қайтадан басталады.

Байланысты экстралар

Айсбергтер

Айсбергтер (мұзтаулар) ашық теңізде жүзіп жүретін үлкенді-кішілі, тұщы судан тұратын алып...

Көлдердің пайда болуы

Жер бетінің терең жерлеріндегі тоқтау сулар Жердің ішкі және сыртқы күштерінің әсерінен...

Теңіз суының жер рельефін қалыптастыруы

Теңіз суы сыртқы күш ретінде жағалаудың қалыптасуында маңызды рөл атқарады.

Өзендер мен рельефтің қалыптасуы

Өзендердің суы сыртқы күш ретінде жер рельефінің қалыптасуында ерекше рөл атқарады:...

Теңіз деңгейлері

Теңіз ортасының факторлары, тірі дүниесі су тереңдігіне байланысты өзгереді.

Бұлт, жауын-шашынның түзілуі, бұлт түрлері

Су буланып әр түрлі пішінді бұлттарға айналады, сонан соң су жауын-шашын түрінде жердің...

Local winds

The most important types of local winds are the sea-land breeze, the mountain-valley...

Seas and bays

This animation demonstrates the most important seas and bays.

Underground waters

Groundwater and aquifers are types of underground waters.

Water (H₂O)

Water is a very stable compound of hydrogen and oxygen, vital for all known forms of...

Waterfalls

Waterfalls form where a river flows over a steep precipice in its course.

Қоңыржай белдеулердің циклондары мен антициклондары

Циклондар - диаметрлері бірнеше мың километрге жететін ауа құйындары, оларда бұлттар мен...

Жер атмосферасының айналымы

Полюстер мен экватор аумақтарындағы температура айырмашылығының әсерінен пайда болған ауа...

Найзағай

Атмосферадағы электрлі разряд, жарқылмен, қатты дыбыспен аяқталады.

Оттегі айналысы

Тірі ағзалардың көпшілігі оттегінсіз өмір сүре алмайды. Жер шарымызда оттегінің үздіксіз...

Континенттер мен мұхиттар

Жеріміздегі құрлық континенттерге бөлінген, олардың арасында мұхиттар бар.

Теңіз ағыстары

Теңіз ағыстарының жүйесі жаһандық мұхиттық конвейерді құрайды, ол Жердегі климатқа үлкен...

Karst region (basic)

Karst formations include dolines and dripstones.

Seafloor map

The boundaries of tectonic plates can be seen on the seafloor.

Табиғаттағы азот айналысы

Жер атмосферасындағы азот бактерияларды байланыстырады, сонан соң тірі ағзалар әр түрлі...

Теңіз суын тұщыландыру

Теңіз суын тұщыландыру арқылы ауызсу алынады.

Көміртек айналымы

Көміртек фотосинтездің нәтижесінде органикалық қосылыстардың құрылымына кіреді, ал тыныс...

Ормандардың құртылуы

Ормандардың құртылуы қоршаған ортаға көп теріс әсерін тигізеді.

Flood defence system

The protective embankment, or, in case of minor floods, the summer dyke ensures the...

Glacier (basic)

A glacier is a large body of ice that forms from snow, and is in constant, slow motion.

Sewage treatment plant

Treated sewage water can be used in agriculture and industry.

The phosphorus cycle

The phosphorus cycle describes the movement of phosphorus through the lithosphere,...

Water pollution

The main sources of water pollution are industry, agriculture and urban areas.

Water supply system

The water supply system provides clean and safe drinking water for the consumers.

Табиғаттағы су айналымы (негізгі деңгей)

Ғаламшарымыздың су қоры булану, қоюлану, еру және қату барысында ұдайы айналымға түседі.

Karst region (intermediate)

Karst formations include dolines and dripstones.

Suction pumps and direct action pumps

Direct action pumps and suction pumps are among the simplest water pumps.

Added to your cart.