Себетіңіз бос

Сатып алу

Дана: 0

Барлыгы: 0,00

0

Шолпан

Шолпан

Күннен санағанда екінші ғаламшар. Түнгі аспан күмбезіндегі Айдан кейінгі ең жарық аспан денесі.

География

Этикеткалар

Venus, Hesperus, Solar System, rocky planet, inner planets, Sun, ғаламшар, астрономия, astrophysics, география, физика

Байланысты экстралар

Көріністер

Күн жүйесі

  • Күн
  • Меркурий
  • Шолпан
  • Жер
  • Марс
  • Юпитер
  • Сатурн
  • Уран
  • Нептун

Шолпан – Күн жүйесі ғаламшарларының бірі, Күннен санағанда екінші жақын қозғалушы ішкі ғаламшар. Қатты денелі ғаламшар (Жер тобындағы ғаламшар), тығыздығы жоғары (5,25 г/см³). Көлемі және салмағы негізінен Жерге ұқсайды, сол себепті оны жиі Жердің әпкесі деп атайды.

Шолпан

  • Шолпанның айналу өсі
  • Шолпанның айналу жазықтығына перпендикуляр сызық
  • Шолпанның айналу жазықтығы
  • Нептунның Күн айналасындағы орбитасы
  • Шолпан экваторы
  • 177,4°

Мәліметтер:

– диаметрі: 12 103,6 км (Жер диаметрінің 0,95 есесі)

– салмағы: 4,868×10²⁴ кг (Жер салмағының 0,815 есесі)

– орташа тығыздығы: 5,243 г/см³

– бетіндегі гравитация: 0,9047 Жер г

– бетіндегі температура: +460 °C

– серіктерінің саны: 0

– өз өсінде айналу уақыты: -243,16 күн

– өсінің көлбеулік бұрышы: 177,4°(өсі толықтай бұрылған, айналу өсіне перпендикуляр дерлік)

– Күнге дейінгі орташа қашықтығы: 108 200 000 км = 0,72 а. б. = 6,04 жарық минуты

– Күн айналасындағы орбитасының эксцентриситеті: 0,0068(орбитасы шеңбер пішінді дерлік)

– Күнді айналу уақыты: 224,7 күн

Топография

  • Афродита жері
  • Лада жері
  • Аталанта жазығы
  • Аудра жазығы
  • Седна жазығы
  • Ниоба жазығы
  • Титанин жазығы
  • Елена жазығы
  • Гиневра жазығы
  • Айно жазығы
  • Жибек жазығы
  • Лавиния жазығы
  • Навка жазығы
  • Фрейя жазығы
  • Максвелл жазығы
  • Велламо жазығы
  • Русалка жазығы
  • Альфа аймағы
  • Бета аймағы
  • Рея аймағы
  • Тея аймағы
  • Гула тауы
  • Маат тауы
  • Артемис каньоны
  • Иштар жері

Оның беткі қабаты тіршіліксіз, жартасты. Соғылыстан пайда болған кратерлер аз, бірақ қалқан тәрізді базальт жанартаулары атқылайды.
Дискілі тектоникалық үдерістер де байқалмайды. Бетін мөлдір, жарық сіңіргіштігі жоғары күкіртқышқыл-тамшы бұлттары жапқан.

Көптеген астрономдар өте ертеде Шолпанның бетінде су болған деп есептейді, бірақ Күн сәулесінің температурасының өсуінің салдарынан мұхиттар біртіндеп буға айналып, атмосферада су буының мөлшері көбейген.
Су буы инфрақызыл сәулені жұтатындықтан, көшетханалық әсер өскен, ол температураны жоғарылатып, булануды жылдамдатқан.

Қатты денелі ғаламшарлар арасында Шолпанның атмосферасы ең тығыз саналады, ол негізінен көмірқышқыл газынан тұрады, бірақ құрамында күкірт те бар, бұл жанартау құбылысын көрсетеді. Атмосфералық қысымы Жердікінен 90 есе үлкен.

Күн жүйесіндегі ең күшті көшетханалық әсер осында байқалады, сондықтан беткі температурасы өте ыстық (+460°C). Шолпанды үнемі қалың бұлт жауып, оған түсетін жарықтың үштен екісін кері шағылыстырады.

Шолпанның қимасы

  • атмосфера - Оның тығыздығы ерекше үлкен және көлемі зор, негізінен көмірқышқыл газынан тұрады. Тропосфераның үстінгі шекарасы 100 км биіктікте орналасқан.
  • қыртысы - Қалыңдығы кейде 10 км-ге жетуі мүмкін.
  • мантия - Қалыңдығы 3000 км-ге жетуі мүмкін.
  • ядро - Ғаламшардың ортасында диаметрі 6000 км темір ядро орналасуы мүмкін.

Шолпанның орбитасы

  • Шолпан
  • Күн
  • Күнге дейінгі өрташа қашықтығы: 108 200 000 км
  • айналу уақыты: 224,7 дня
  • Шолпанның айналу орбитасы

Анимация

  • Күн
  • Меркурий
  • Шолпан
  • Жер
  • Марс
  • Юпитер
  • Сатурн
  • Уран
  • Нептун
  • Шолпанның айналу өсі
  • Шолпанның айналу жазықтығына перпендикуляр сызық
  • Шолпанның айналу жазықтығы
  • Нептунның Күн айналасындағы орбитасы
  • Шолпан экваторы
  • 177,4°
  • атмосфера - Оның тығыздығы ерекше үлкен және көлемі зор, негізінен көмірқышқыл газынан тұрады. Тропосфераның үстінгі шекарасы 100 км биіктікте орналасқан.
  • қыртысы - Қалыңдығы кейде 10 км-ге жетуі мүмкін.
  • мантия - Қалыңдығы 3000 км-ге жетуі мүмкін.
  • ядро - Ғаламшардың ортасында диаметрі 6000 км темір ядро орналасуы мүмкін.
  • Шолпан
  • Күн
  • Күнге дейінгі өрташа қашықтығы: 108 200 000 км
  • айналу уақыты: 224,7 дня
  • Шолпанның айналу орбитасы

Наррация

Шолпан ең жарық аспан денелеріне жатады, оның аты сұлулық құдайының атымен аталған. Шолпан – Рим мифологиясында бақтардың әйел- құдайы. Оны грек мифологиясындағы сұлулық және махаббат әйел-құдайы Афродитамен қатар қойған.

Кейбір ежелгі астрономдар Күннің шығыс және батыс жағынан екі түрлі аспан денесі көрінеді деп санаған. Таңертең көрінетін Шолпанды "жарық әкелушіні" Фосфорус деп атаған, ал "ымырт әкелушіні" Атластың ұлының құрметіне Гесперус деп атаған. Грек философы және математигі Пифагор Фосфорус пен Гесперустің бір аспан денесі екенін алғашқы болып білген.
Шолпан айналуы барысында бізден қарағанда Айдың біресе бір жағына, біресе екінші жағына шығады.Біресе оны "Кешкі жұлдыз", біресе "Таңғы жұлдыз" ретінде көреміз. Халық оны бекерден-бекер "Кеш пен таңның жұлдызы" деп атамаған.

Жерден қарағанда Шолпан Күннен 46 градустан алысқа ұзамайды, Ай сияқты көріну фазалары бар.

Ең бірінші рет 1962-інші жылы Шолпанға жақындаған "Маринер"-2 ғарыш зонды болды. Атмосферасы қалың болғандықтан және бұлттар үшін ғаламшардың беті көрінбейді. Орбитаға шығарылған "Пионер-Венера", "Венера" және "Магеллан" ғарыш зондылары, сондай-ақ жер телескоптары аспан денесінің радиолокациялық картографиясын жасады.

"Пионер" келтірілген деректерге қарағанда Шолпанның бетінің 70%-ы төбелерден тұратын жазықтар, 20%-ы бөлінген, төмен түскен ойпаттар, ал 10%-ы ғаламшардың орташа деңгейінен 4-5 км биік орналасқан "континенттерден" тұрады. Кеңестік 7- 14 "Венера" зондтары оның бетіне қонып, панорама-суреттер түсіріп, топырағын зерттеген. Температурасы өте жоғары болғандықтан тек 1-2 сағат қана жұмыс істей алған.

2005 жылы ұшырылған еуропалық "Венус Экспресс" ғарыш зонды атмосферасын, бұлттарын, қоршаған ортасын және беткі қабатының ерекшеліктерін жан-жақты зерттеген.
2010-ыншы жылдың 21-інші мамырында жапон зонды "Венус Клаймет Орбитер" ұшырылды. Зондтың мақсаты Шолпанның атмосферасын ғаламшардың айналасында қалай тез айналады, күкірт бұлттары қалай пайда болады, белсенді жанартаулар бар ма, ертеде су мұхиттары болған ба деген мәселелер тұрғысынан зерттеу болды.

Шолпан – Күн жүйесі ғаламшарларының бірі, Күннен санағанда екінші жақын қозғалушы ішкі ғаламшар.

Қатты денелі ғаламшар (Жер тобындағы ғаламшар), тығыздығы жоғары (5,25 г/см³). Көлемі және салмағы негізінен Жерге ұқсайды, сол себепті оны жиі "Жердің әпкесі" деп атайды. Оның беткі қабаты тіршіліксіз, жартасты.

Соғылыстан пайда болған кратерлер аз, бірақ қалқан тәрізді базальт жанартаулары атқылайды.
Дискілі тектоникалық үдерістер де байқалмайды. Бетін мөлдір, жарық сіңіргіштігі жоғары күкіртқышқылды тамшы бұлттары жапқан.
Көптеген астрономдар өте ертеде Шолпанның бетінде су болған деп есептейді, бірақ Күн сәулесінің температурасының өсуінің салдарынан мұхиттар біртіндеп буға айналып, атмосферада су буының мөлшері көбейген.
Су буы инфрақызыл сәулені жұтатындықтан, көшетханалық әсер өскен, ол температураны жоғарылатып, булануды жылдамдатқан.

Қатты денелі ғаламшарлар арасында Шолпанның атмосферасы ең тығыз саналады, ол негізінен көмірқышқыл газынан тұрады, бірақ құрамында күкірт те бар, бұл жанартау құбылысын көрсетеді. Атмосфералық қысымы Жердікінен 90 есе үлкен.
Күн жүйесіндегі ең күшті көшетханалық әсер осында байқалады, сондықтан беткі температурасы өте ыстық (+460°C).

Шолпанды үнемі қалың бұлт жауып, оған түсетін жарықтың үштен екісін кері шағылыстырады.
Шолпанның өсі айналу жазықтығына перпендикуляр сызықпен тек 2,6 градус бұрышты құрайды. Осы шамалы ауытқудың әсерінен жыл мезгілдерінің ауысуы болмайды, күшті көшетханалық әсерден полюстері мен экваторында, сондай-ақ атмосферасының төменгі қабаттарындағы күндізгі және түнгі температура бірдей.

Венера ретроградты, яғни өз өсінде орбитада айналу бағытына керісінше, айналады. Күн жүйесінің ең баяу айналатын ғаламшарының айналу уақыты: 243 Жер күні. Венераның магниттік өрісі ерекше әлсіз, күн желі ғаламшардың ионосферасымен тікелей өзараықпалдастықта.

Байланысты экстралар

Күн жүйесі, ғаламшарлардың орбиталары

Күнді 8 ғаламшар эллипстік орбиталарда айналып жүр.

Күн жүйесінің пайда болуы

Күн және ғаламшарлар 4,5 миллиард жыл бұрын біртіндеп тығыздалған газ-тозаң бұлтынан...

Planets, sizes

The inner planets of the Solar System are terrestrial planets while the outer planets are...

Кеплер заңдары

Ғаламшарлардың қозғалуын сипаттайтын маңызды үш заңды Иоганн Кеплер ашқан.

Құс жолы

Біздің галактикамыздың диаметрі шамамен 100 000 жарық жылы, онда 100 миллиардтан астам...

Марсты зерттеу

Марстың құрылысын және ондағы өмірдің нышандарын ғарыш зондтары мен марсарбалары...

Уран

Күннен санағанда жетінші ғаламшар, Юпитер тобындағы ғаламшарларға жатады, яғни газды...

Сатурн

Күн жүйесінің ең үлкен ғаламшарларының бірі, өзіне тән сақинасымен көзге түседі.

Нептун

Күн жүйесінің сыртқы ғаламшары, ең кіші газды ғаламшар.

Меркурий

Күн жүйесіндегі Күнге ең жақын ғаламшар, сонымен бірге ең кішкене ғаламшар.

Марс

Қызыл ғаламшардан су мен өмірдің ізі іздестірілуде.

Юпитер

Юпитер Күн жүйесінің ең үлкен ғаламшары саналады: оның салмағы барлық басқа...

Жер

Жер шары оттегі қабаты бар атмосфера және минералды қыртыспен қапталған ғаламшар.

Күн

Күннің диаметрі Жердің диаметрінен шамамен 109 есе үлкен. Негізінен сутегінен тұрады.

Жердің құрылысы (ортаңғы деңгей)

Жер көптеген сфералық қабаттардан тұрады.

"Таңсәрі" (Dawn) миссиясы

Вестаны және Церераны зерттеу Күн жүйесінің ежелгі дәуірі және қатты денелі ғаламшарлар...

Кассини-Гюйгенс миссиясы (1997-2017)

Кассини ғарыш зонды 20 жылға жуық миссиясы барысында Сатурн ғаламшарын және оның...

(New Horizons) "Жаңа горизонттар" миссиясы

"Жаңа горизонттар" ғарыш аппараты 2006 жылы Плутонды және Койпер белдігін зерттеу үшін...

Pluto - Charon system

The largest satellite of Pluto is Charon.

The first voyage of Captain Cook

James Cook's legendary journey around the world proved to be enormously valuable for science.

Added to your cart.