Себетіңіз бос

Сатып алу

Дана: 0

Барлыгы: 0,00

0

Марс

Марс

Қызыл ғаламшардан су мен өмірдің ізі іздестірілуде.

География

Этикеткалар

Марс, Марс серіктері, Solar System, inner planet, rocky planet, Фобос, Deimos, Sun, planet, astronomy, geography

Байланысты экстралар

Көріністер

  • Күн
  • Меркурий
  • Шолпан
  • Жер
  • Марс
  • Юпитер
  • Сатурн
  • Уран
  • Нептун

Марс – Күн жүйесінің Күннен санағандағы төртінші ғаламшары, Жерден қарағанда ең сыртқы ішкі ғаламшар. Оның Күнге дейінгі қашықтығы Жердің Күнге дейінгі қашықтығынан 1,52 есе артық. Марстың диаметрі Жердің диаметрінің жартысынан артық, ал салмағы бар болғаны Жердің салмағының оннан біріне тең.

Марс

  • Марстың айналу өсі
  • Марстың айналу жазықтығына перпендикуляр сызық
  • Марстың айналу жазықтығы
  • Марстың Күн айналасындағы орбитасы
  • Марстың экваторы
  • 25,19°

Берілгендері:

- диаметрі: 6794 км (Жер диамтерінің 0,53 есесі)

- салмағы: 6,4185 · 10²³ кг (Жер салмағының 0,107 есесі)

- орташа тығыздығы: 3,93 г/см³

- бетіндегі гравитация: Жердің г-сының 0,376 есесі

- бетіндегі температура: -150 °C және +20 °C аралығы

- серіктерінің саны: 2

- өз өсінде айналу уақыты: 24 сағат 37 минут

- өсінің көлбеулік бұрышы: 25,2°

- Күнге дейінгі орташа қашықтығы:
227 936 637 км = 1,52 а. е. = 12 световых минут

- Күн айналасы орбитасының эксцентриситеті: 0,093412

- Күнді айналу уақыты: 1,88 года

  • Солтүстік полярлық мұздық қалпақ
  • Оңтүстік полярлық мұздық қалпақ
  • Аркадия жазығы
  • Амазония жазығы
  • Элизий жазығы
  • Ацидалий жазығы
  • Утопия жазығы
  • Элизий жазығы
  • Олимп тауы
  • Аравия жері
  • Темпе жері
  • Сирен жері
  • Нұх жері
  • Тиррена жері
  • Прометей жері
  • Киммерия жері
  • Ксанфа жері
  • Фарсида тауы
  • Маринер даласы
  • Күн үстірті
  • Гесперия үстірті
  • фон Карман кратері
  • Исидис ойпаты
  • Эллада ойпаты
  • Аргир ойпаты

Солтүстік жарты шарда жанартаулардың үлкен күмбездері және қалқан секілді жанартаулар бой көтерген. Оңтүстік жарты шарды аспан денелерімен бұрынғы соқтығыстан пайда болған кратерлер жапқан. 300 метрден үлкен, көбінесе диаметрі бірнеше жүз километр кратерлер – ғаламшарға кішкентай ғаламшарлардың соғылуынан пайда болған іздер. Себебі Марстың орбитасының айналасында ұсақ аспан денелерінің белдеуі орналасқан. Марстың оңтүстік жарты шарында көптеген шеңбер ойпаттар орналасқан, олардың ішіндегі ең үлкені - диаметрі 2000 км Эллада ойпаты. Темір оксидіне бай құм мен тозаң Марсты қызыл қылып көрсетеді.

Марстың ең үлкен жанартауы – Олимпус Монс тауы орасан үлкен, биіктігі 25 километр қалқан пішінді жанартау. Маринер алқабы экватордан 4000 км-ге оңтүстікке қарай созылған каньондар жүйесі, оның ең үлкен ені бірнеше жүз километрге жетеді, ал тереңдігі – 6 километр.

Полярлық қалпақтардың шеткі аймақтары өте қызықты, оны бірнеше жүз кратерді жартылай немесе толықтай қатқан су мұзы және құрғақ мұз толтырған. Марстың бетінде қазір сұйық қалыпта су жоқ, бірақ өткенде оның болғандығына дәлел болатын белгілер мол. Сондай-ақ құрғап қалған өзен арналарына ұқсас рельефтік қыртыстар және тамшы түріндегі түзілімдер бар, олар әдетте өзен қатты аққанда кедергілердің айналасында пайда болады.

Фобос

Марсқа дейінгі орташа қашықтығы: 9377 км

ең үлкен диаметрі: 22,2 км

салмағы: 1,072 · 10¹⁶ кг

Фобос Марстың айналасында ғаламшардың өз өсінде айналуынан да жылдам (шамамен 8 сағат) айналады; көтерілу құбылыстары орбитаның радиусын баяу, бірақ үздіксіз кішірейтеді, сол себепті ақырында Фобос Марстың бетіне келіп соқтығады. Фобостың бетінде кратерлерден басқа серіктің құрылысының қабатты екенін дәлелдейтін атыздар қатары да көрінеді.

Деймос

Марсқа дейінгі орташа қашықтығы:
23 400 км

ең үлкен диаметрі: 12,6 км

салмағы: 2 · 10¹⁵ кг

Оның қараңғы бетін қалың шаң қабаты жапқан. Деймостың орбитасының көлемі үздіскіз өсіп келеді.

Марстың қимасы

  • қыртыс - Қалыңдығы 200 км-ге жетеді.
  • мантия - Диаметрі – 1600 км және тау жыныстарының магмасынан тұрады.
  • ядро - Диаметрі – 3200 км, қазір оның сұйық әлде қатты металлдан тұратыны белгісіз.

Марса орбитасы

  • Марс
  • Күн
  • Күнге дейінгі орташа қашықтығы: 227 936 637 км
  • айналу уақыты: 1,88 жыл
  • Марстың айналу орбитасы

Анимация

  • Күн
  • Меркурий
  • Шолпан
  • Жер
  • Марс
  • Юпитер
  • Сатурн
  • Уран
  • Нептун
  • Марстың айналу өсі
  • Марстың айналу жазықтығына перпендикуляр сызық
  • Марстың айналу жазықтығы
  • Марстың Күн айналасындағы орбитасы
  • Марстың экваторы
  • 25,19°
  • қыртыс - Қалыңдығы 200 км-ге жетеді.
  • мантия - Диаметрі – 1600 км және тау жыныстарының магмасынан тұрады.
  • ядро - Диаметрі – 3200 км, қазір оның сұйық әлде қатты металлдан тұратыны белгісіз.
  • Марс
  • Күн
  • Күнге дейінгі орташа қашықтығы: 227 936 637 км
  • айналу уақыты: 1,88 жыл
  • Марстың айналу орбитасы

Наррация

Марс – Күн жүйесінің Күннен санағандағы төртінші ғаламшары. Қызыл түсі үшін Римнің соғыс құдайының атымен атаған. Марс –Италияның және Римнің ең көне құдайы. Марсты ең алғаш рет мысырлықтар байқаған, олардың суреттерінде "Хорус көкжиегі" деген атпен берілген. Мысырлықтармен бірге Марстың алғашқы зерттеушілері гректер болған. Біздің заманымызға дейінгі 300-інші жылдар шамасында Аристотель Марстың Жерден Ай секілді алыста орналасқанын анықтаған. 16-ыншы ғасырдың соңында даниялық астроном Тихо Браге Марстың орбитасын бұрынғыдан да дәлірек белгіледі.

Брагенің ассистенті, неміс астрономы Иоганн Кеплер ғаламшарлардың қозғалысының алғашқы екі заңын Марсқа жасаған бақылауларының негізінде ойлап тапты.

1. Ғаламшарлар Күннің айналасында эллипстік пішіндегі орбиталарда қозғалады, ол эллипстің фокусінде Күн орналасқан.

2. Ғаламшар және Күн арасындағы радиус-вектор бірдей уақыт аралығында бірдей аумақтарды жүріп өтеді. Осы тұжырымға сәйкес Күнге жақын тұста жылдамырақ, Күннен алыста баяуырақ қозғалады.

1877-інші жылы Скиапарелли Марстың бетіндегі түзу сызықтарды тапқанда, ғаламшар туралы талас-тартыстар қыза түсті. Бұларды арықтардың жасанды жүйесі дегендер көп болды. Кейін бұл пікірді терістеушілер табылды. Алғаш рет Марсты зерттеуге 1965-інші жылы "Маринер-4" ғарыш зонды аттанды. Одан кейін көптеген кеңестік, америкалық, еуропалық және жапон ғарыш зондтары (орбиталық кешендер) Марстың бетін және климатын зерттеуге жіберілді. Солардың ішіндегі ең табыстылары "Маринер" және "Викинг", "Марс Глобал Сервейор", "Одиссей", "МРО", "Феникс" және "Марс-Экспресс". Марс кезуші-роботтар "Патфайндер", "Спирит" және "Оппортьюнити" Марстың бетінде қозғалып өте мол деректер жинады.

Марс – Күн жүйесінің Күннен санағанда төртінші ғаламшары, Жерден қарағанда ең сыртқы ішкі ғаламшар. Оның Күнге дейінгі қашықтығы Жердің Күнге дейінгі қашықтығынан 1,52 есе артық. Марстың диаметрі Жердің диаметрінің жартысынан артық, ал салмағы бар болғаны Жердің салмағының оннан біріне тең.

Марс – қатты денелі ғаламшар (Жер тектес ғаламшар). Солтүстік жарты шарда жанартаулардың үлкен күмбездері және қалқан секілді жанартаулар көтерілген. Оңтүстік жарты шарды бұрынғы аспан денелерімен соқтығыстардан пайда болған кратерлер жапқан. 300 метрден үлкен, көбінесе диаметрі бірнеше жүз километр кратерлер – ғаламшарға кішкентай ғаламшарлардың соғылуынан пайда болған іздер. Себебі Марстың орбитасының айналасында ұсақ аспан денелерінің белдеуі орналасқан. Марстың оңтүстік жарты шарында көптеген шеңбер ойпаттар орналасқан, олардың ішіндегі ең үлкені – диаметрі 2000 км Эллада ойпаты. Темір оксидіне бай құм мен тозаң Марсты қызыл қылып көрсетеді.

Марстың ең үлкен жанартауы – Олимпус Монс тауы орасан үлкен, биіктігі 25 километр қалқан пішінді жанартау. Маринер алқабы экватордан 4000 км-ге оңтүстікке қарай созылған каньондар жүйесі, оның ең үлкен ені бірнеше жүз километрге жетеді, ал тереңдігі – 6 километр.
Полярлық қалпақтардың шеткі аймақтары өте қызықты, оны бірнеше жүз кратерді жартылай немесе толықтай қатқан су мұзy және құрғақ мұз толтырған. Марстың бетінде қазір сұйық қалыпта су жоқ, бірақ өткенде оның болғандығына дәлел болатын белгілер мол. Сондай-ақ құрғап қалған өзен арналарына ұқсас рельефтік қыртыстар және тамшы пішініндегі түзілімдер бар, олар әдетте өзен қатты аққанда кедергілердің айналасында пайда болады.

Оның атмосферасы өте сиретілген, 96% көмірқышқыл газынан, азоттан және аргоннан, сондай-ақ оттегі мен су буынан тұрады. Атмосферасының қысымы Жердің атмосферасының қысымының жүзден біріне тең. Марстың бетінен аспан көк түсті болып көрінбейді, ашық сары қызыл түсті немесе алқызыл түсті болып көрінеді.

Марстың климаты суық (орташа температурасы –63 °C), сондықтан полярлық аймақтарын көмірқышқыл газынан тұратын қар қалпақ жауып тұрады. Марстағы жылдар Жердегі жылдардан екі есе ұзақ, ондағы жыл мезгілдері Жердегіден екі есе ұзаққа созылады. Марстағы жыл мезгілдері Жерге қарағанда шұғыл өзгергіш. Жыл мезгілдері ауысқанда Марстың оңтүстік жарты шарында қыс болып, оңтүстік мұз қалпағы ғаламшардың жартысын жауып қалады, ал жазда ондағы мұз қалпақ еріп, ізім-қайым жоғалып кетеді. Солтүстік жарты шарда да осыған ұқсас құбылыстарды байқауға болады. Марстың магниттік алаңы тым әлсіз.

Марстың екі серігі белгілі: Фобос және Деймос, бұрыс пішінді, тартылған кіші ғаламшарлар. Екеуін де 1877-інші жылы Асаф Холл ашқан және көне грек мифологиясының екі қаһарманы, Арестің екі ұлының атымен аталған. Мағыналары: deimos – үрей, phobos –қорқыныш.

Фобос Марстың айналасында ғаламшардың өз өсінде айналауынан да жылдам (шамамен 8 сағат) айналады; көтерілу құбылыстары орбитаның радиусын жай, бірақ үздіксіз кішірейтеді, сол себепті ақырында Фобос Марстың бетіне келіп соқтығады. Фобостың бетінде кратерлерден басқа серіктің құрылысының қабатты екенін дәлелдейтін атыздар қатары да көрінеді.

Деймостың қараңғы бетін қалың шаң қабаты жапқан. Деймостың орбитасының көлемі үздіскіз өсіп келеді.

Байланысты экстралар

Марсты зерттеу

Марстың құрылысын және ондағы өмірдің нышандарын ғарыш зондтары мен марсарбалары...

Күн жүйесі, ғаламшарлардың орбиталары

Күнді 8 ғаламшар эллипстік орбиталарда айналып жүр.

Күн жүйесінің пайда болуы

Күн және ғаламшарлар 4,5 миллиард жыл бұрын біртіндеп тығыздалған газ-тозаң бұлтынан...

Planets, sizes

The inner planets of the Solar System are terrestrial planets while the outer planets are...

Кеплер заңдары

Ғаламшарлардың қозғалуын сипаттайтын маңызды үш заңды Иоганн Кеплер ашқан.

Құс жолы

Біздің галактикамыздың диаметрі шамамен 100 000 жарық жылы, онда 100 миллиардтан астам...

Шолпан

Күннен санағанда екінші ғаламшар. Түнгі аспан күмбезіндегі Айдан кейінгі ең жарық аспан...

Уран

Күннен санағанда жетінші ғаламшар, Юпитер тобындағы ғаламшарларға жатады, яғни газды...

Сатурн

Күн жүйесінің ең үлкен ғаламшарларының бірі, өзіне тән сақинасымен көзге түседі.

Нептун

Күн жүйесінің сыртқы ғаламшары, ең кіші газды ғаламшар.

Меркурий

Күн жүйесіндегі Күнге ең жақын ғаламшар, сонымен бірге ең кішкене ғаламшар.

Юпитер

Юпитер Күн жүйесінің ең үлкен ғаламшары саналады: оның салмағы барлық басқа...

Жер

Жер шары оттегі қабаты бар атмосфера және минералды қыртыспен қапталған ғаламшар.

Күн

Күннің диаметрі Жердің диаметрінен шамамен 109 есе үлкен. Негізінен сутегінен тұрады.

Жердің құрылысы (ортаңғы деңгей)

Жер көптеген сфералық қабаттардан тұрады.

"Таңсәрі" (Dawn) миссиясы

Вестаны және Церераны зерттеу Күн жүйесінің ежелгі дәуірі және қатты денелі ғаламшарлар...

Кассини-Гюйгенс миссиясы (1997-2017)

Кассини ғарыш зонды 20 жылға жуық миссиясы барысында Сатурн ғаламшарын және оның...

(New Horizons) "Жаңа горизонттар" миссиясы

"Жаңа горизонттар" ғарыш аппараты 2006 жылы Плутонды және Койпер белдігін зерттеу үшін...

Pluto - Charon system

The largest satellite of Pluto is Charon.

Added to your cart.