Себетіңіз бос

Сатып алу

Дана: 0

Барлыгы: 0,00

0

Күн жүйесі, ғаламшарлардың орбиталары

Күн жүйесі, ғаламшарлардың орбиталары

Күнді 8 ғаламшар эллипстік орбиталарда айналып жүр.

География

Этикеткалар

planet, Solar System, Меркурий, Venus, Жер, Марс, Юпитер, Сатурн, Uranus, Нептун, planetary orbit, gas giant, rocky planet, dwarf planet, asteroid, asteroid belt, Sun, star, astronomical object, moon, Құс жолы, circulatory system, rotation, spiral galaxy, astronomy, geography

Байланысты экстралар

Көріністер

Күн жүйесі

Меркурий

Меркурий – Күн жүйесінің ғаламшарларының бірі, Күнге ең жақын қозғалатын ішкі ғаламшар. Күн жүйесіндегі ең кішкене ғаламшар, тіпті екі серік Ганимед (Юпитердің айналасында) және Титан (Сатурн) те одан үлкен.
Қатты денелі ғаламшар (Жер тәрізді ғаламшар), үлкен темір ядросының арқасында Күн жүйесіндегі тығыздығы ең үлкен екінші ғаламшар (5,43 г/см³). Жерден қарағанда үнемі Күнді маңында қозғалады, одан 22 градустан артық ұзамайды, Ай секілді фазалардан өтеді.

Шолпан

Шолпан – Күн жүйесі ғаламшарларының бірі, Күннен санағанда екінші жақын қозғалушы ішкі ғаламшар. Қатты денелі ғаламшар (Жер тәрізді ғаламшар), тығыздығы жоғары (5,25 г/см³). Көлемі және салмағы негізінен Жерге ұқсайды, сол себепті оны жиі Жердің әпкесі деп те атайды.

Жер

Жер – Күн жүйесінің Күннен қашықтығы бойынша үшінші ғаламшар, ал үлкендігі бойынша бесінші. Жер – қатты денелі ғаламшарлардың ішінде диаметрі ең үлкен, салмағы ең ауыр және ең тығыз ғаламшар. Жер шары – ғаламдағы тіршілік бар жалғыз ғаламшар. Бұған дейінгі білуіміз бойынша Жер 4,57 миллиард жыл бойы қалыптасқан, ал оның бетінде тіршілік миллиардтан астам жыл бұрын пайда болған.

Марс

Марс – Күн жүйесінің Күннен санағандағы төртінші ғаламшары, Жерден қарағанда ең сыртқы ішкі ғаламшар. Оның Күнге дейінгі қашықтығы Жердің Күнге дейінгі қашықтығынан 1,52 есе артық. Марстың диаметрі Жердің диаметрінің жартысынан артық, ал салмағы бар болғаны Жердің салмағының оннан біріне тең. Қатты денелі ғаламшар (Жер тәрізді ғаламшар).

Юпитер

Юпитер – Күннен санағанда бесінші, Жерден санағанда екінші ғаламшар, сонымен бірге ең жақын сыртқы ғаламшар. Күн жүйесінің ең үлкен ғаламшары, диаметрі 142 984 км. Салмағы барлық басқа ғаламшарлардың біріккен салмағынанн екі жарым есе ауыр.

Сатурн

Сатурн – Күн жүйесінің екінші ең үлкен ғаламшары, ерекше көзге түсетін сыртқы ғаламшар (Юпитер тәрізді ғаламшар).
Сатурн – ең сопақ ғаламшар, бұл – үлкен жылдамдықпен айналуының және материалының сиректігінің нәтижесі. Күн жүйесіндегі тығыздығы ең төмен ғаламшар, оның тығыздығы судан да төмен жалғыз ғаламшар (0,69 г/см³).

Уран

Уран Күн жүйесінің алып ғаламшарларының бірі (Юпитер тәрізді ғаламшар), үшінші сыртқы ғаламшар. Атмосферасы сутегінен (83%) және гелийден (15%) тұрады, сонымен бірге құрамында аздап метан мен аммиак та бар. Метан атмосферасының жоғарғы қабаттарында қызыл сәулені жұтады, сол себепті ғаламшар өшкін көк-жасыл түсті болып көрінеді. Атмосферадан беткі қабатының аз бөлігі ғана көрінеді. Бұлттар да Юпитер немесе Сатурндағы секілді ендіктердің бойымен қозғалады, тек анағұрлым өшкін.

Нептун

Нептун – сыртқы ғаламшар, Күн жүйесіндегі ең сыртқы ғаламшар. Күннен Жермен салыстырғанда 30 есе алысырақ, орбитасы дұрыс шеңбер пішінді. Ең кіші алып ғаламшар (Юпитер тәрізді ғаламшар), Уранға өте ұқсайды.

Анимация

Айналу өстері

Қатты денелі ғаламшарлар

Алып ғаламшарлар

Наррация

Күн – Құс жолының барлығы 200 миллиарды жұлдызының бірі, шиыршықты галактикамыздың, Орион шиыршығының ұшында орналасқан. Күн және онымен бірге бүкіл ғаламшарлар жүйесі радиусы 50 000 жарық жылы болатын галактика дискісінен 27 000-28 000 жырық жыл алыста айналып жүр, шамамен 240 миллион жылда бір рет толық айналым жасайды. Күн жүйесіндегі жұлдыздар соншалықты тығыз емес, ең жақын деген жұлдыздар Проксима Центавра және Альфа Центавраның қос жұлдыз жүйесі бір-бірінен 4,2-4,4 жырық жылы қашықтықта орналасқан, ал 10 жарық жыл шеңберінде 11 жұлдыз орналасқан.

Күн жүйесі Күннің маңында айналған үлкенді-кішілі аспан денелерінен тұрады. Күн жүйесі – Күннің гравитациялық өрісі басым аумақ. Ол – радиусы 2 жарық жылы болатын шар, оның шетінде Күннің тартылыс күші көрші жұлдыздардікімен бірдей. Күн жүйесін толықтай Күн желі – Күн лақтыратын зарядталған бөлшектердің үздіксіз ағысы – толтырады.

Күн жүйесіне келесі аспан денелері жатады: Күн, ғаламшарлар, ғаламшарлардың серіктері және кіші аспан денелері және кометалар, метероидтар, ғаламшараралық материалдар (тозаң мен газ). Күн айналасында сегіз ғаламшар айналады, оларың ішінде алтысының серігі бар. Тек Меркурий мен Шолпанның серіктері жоқ.

Ғаламшарлардың Күннен алыстауының өсуі бойынша реті: Меркурий, Шолпан, Жер, Марс, Юпитер, Сатурн, Уран, Нептун. Ғаламшарлар бір-бірінен едәуір ерекшеленетін екі топқа бөлінеді: Жер тәрізді 4 қатты денелі, ғаламшар, сондай-ақ Юпитер тәрізді 4 алып ғаламшар. Қатты денелі ғаламшарлар Күнге жақын, көлемдері кішірек, материалдары тығыздау, баяуырақ айналады, атмосфера қабаттары жұқалау, магинттік өрістері әлсіздеу.

Күн айналасындағы барлық басқа ғаламшарлар шамамен бір жазықтықта және бір бағытта айналады, ғаламшарлардың мұндай қозғалысы "тура бағытта қозғалу" деп аталады (бұл Күннің солтүстік полюсінен қарағанда сағат тілінің бағытына қарсы). Шолпан және Ураннан басқалараның өз өсінде айналуы да тура бағытта. Күн де осы бағытта айналады.

Ғаламшарларды эллипстік орбитада Күннің тартылысы ұстап тұрады. Күннің салмағы барлық ғаламшарлардың салмағын қосқандағыдан 750 есе артық. Ғаламшарлар арасында да гравитациялық тартылыс күші бар, сондықтан бір-бірінің қозғалысына әсер етеді. Соның нәтижесінде олардың орбиталарының мәліметтерінде баяу, шамалы өзгерістер байқалуы мүмкін.

Күн жүйесінде ғаламшарлардан басқа миллиардтаған кішірек аспан денелері бар. Кіші ғаламшарлар әр жерлерде кезеседі, солардың ішінде Жер орбитасын кесіп өтетіндері де бар. Iшкі астероид белдігі Марс пен Юпитердің арасында орналасқан; онда ең азы 1 миллион көлемі 1 км-ден үлкенірек кіші ғаламшарлар бар. Койпер белдігі деп аталатын сыртқы белдік Нептун орбитасынан тысқары орналасқан, бұл белдіктен бұған дейін Плутонға ұқсас, тек мұзы бар бірнеше мың ғаламшарлар табылған.

Плутон 2006-ыншы жылдан бері ресми түрде ғаламшар деп есептелмейді. Плутон және бірнеше үлкенірек аспан денелері ергежейлі ғаламшарларға жатады.
Кометалардың көбінің айналуы басқа аспан денелерінен өте ерекшеленеді: өте созылған, элипс пішінді орбиталарда және ғаламшарлардан өзгеше жазықтықта қозғалады. Әдетте диаметрі 5-20 км комета ядросының қатты, мұздаған материалы Күннің айналасына жақындаған газға айналып, сирек, бірақ өте көркем көрініс пайда болады. Күн желінің әсерінен кометаның құрығы Күнге қарсы бағытты көрсетеді. Күн жүйесінің сыртқы аумағында, 0,5-2 жарық жылы қашықтықта "Оорт бұлты" деп аталатын бірнеше миллиард комета айналып жүр.

1995-інші жылдан бастап бірнеше жүз жұлдыздың айналасынан ғаламшар немесе ғаламшарлар жүйесі (экзоғаламшарлар) табылған. Бұл жүйелердің көбінде алып ғаламшар жұлдызының маңында айналады, сонысымен біздің Күн жүйемізге ұқсайды.

Байланысты экстралар

Құс жолы

Біздің галактикамыздың диаметрі шамамен 100 000 жарық жылы, онда 100 миллиардтан астам...

Кеплер заңдары

Ғаламшарлардың қозғалуын сипаттайтын маңызды үш заңды Иоганн Кеплер ашқан.

Our astronomical neighbourhood

A demonstration of nearby planets, stars and galaxies.

Planets, sizes

The inner planets of the Solar System are terrestrial planets while the outer planets are...

Күн

Күннің диаметрі Жердің диаметрінен шамамен 109 есе үлкен. Негізінен сутегінен тұрады.

Аспан механикасының дамуы

Бұл көрініс ғалам туралы танымымызға ерекше үлес қосқан атақты астрономдар мен...

Уран

Күннен санағанда жетінші ғаламшар, Юпитер тобындағы ғаламшарларға жатады, яғни газды...

Күн жүйесінің пайда болуы

Күн және ғаламшарлар 4,5 миллиард жыл бұрын біртіндеп тығыздалған газ-тозаң бұлтынан...

Шолпан

Күннен санағанда екінші ғаламшар. Түнгі аспан күмбезіндегі Айдан кейінгі ең жарық аспан...

Сатурн

Күн жүйесінің ең үлкен ғаламшарларының бірі, өзіне тән сақинасымен көзге түседі.

Нептун

Күн жүйесінің сыртқы ғаламшары, ең кіші газды ғаламшар.

Меркурий

Күн жүйесіндегі Күнге ең жақын ғаламшар, сонымен бірге ең кішкене ғаламшар.

Марс

Қызыл ғаламшардан су мен өмірдің ізі іздестірілуде.

Юпитер

Юпитер Күн жүйесінің ең үлкен ғаламшары саналады: оның салмағы барлық басқа...

Қызықты география және Астрономия

Күн жүйесінде біз үшін көптеген қызықты жайттар бар.

Жер

Жер шары оттегі қабаты бар атмосфера және минералды қыртыспен қапталған ғаламшар.

Галилео Галилейдің шеберханасы

Галилео Галилей физиканы, математиканы және астрономияны керемет ғылыми жаңалықтарымен...

Кометалар

Кометалар Күнді айналатын жарық аспан денелері.

Салмақсыздық

Зымыран ұшу кезінде үнемі еркін құлдырау жағдайында болады.

"Аполлон"-15 (Aй автомобилі)

Бұл анимацияда американдық ғарыш кемесінің "Аполлон"-15 экспедициясында пайдаланылған екі...

Measuring time

The first calendars and time-measuring instruments were already used by ancient Eastern...

Pluto - Charon system

The largest satellite of Pluto is Charon.

Voyager space probes

The Voyager space probes were the first man-made objects to leave the Solar System. They...

Ай

Ай - Жердің жалғыз табиғи серігі.

Жердің негізгі ендіктерінде Күннің қозғалуы

Күннің көрінетін қозғалысы Жердің өз өсінде айналануының салдары.

Айға қону: 1969 жылдың 20 шілдесі

Айға aлғаш қонған адам "Аполлон-11" экипажының мүшесі – Нил Армстронг.

"Таңсәрі" (Dawn) миссиясы

Вестаны және Церераны зерттеу Күн жүйесінің ежелгі дәуірі және қатты денелі ғаламшарлар...

Hubble Space Telescope

The Hubble Space Telescope orbits outside the distorting influence of Earth´s atmosphere.

Newton’s Laws of Motion

This animation demonstrates Sir Isaac Newton's three laws of motion that laid the...

Phases of the Moon

During its orbit around the Earth, the visibility of the Moon's illuminated part...

Satellite types

Satellites orbiting the Earth can be used for civilian or military purposes.

Марсты зерттеу

Марстың құрылысын және ондағы өмірдің нышандарын ғарыш зондтары мен марсарбалары...

Жердің құрылысы (ортаңғы деңгей)

Жер көптеген сфералық қабаттардан тұрады.

Халықаралық ғарыш станциясы

16 елдің қатысуымен салынған ғарыш станциясы адамның ғарышта үнемі болуын қамтамасыз етеді.

Юрий Гагариннің қосмосқа ұшуы (1961)

1961 жылдың 12-нші сәуірінде кеңес космодромы Байқоңырдан "Восток-1" ғарыш кемесі...

Кассини-Гюйгенс миссиясы (1997-2017)

Кассини ғарыш зонды 20 жылға жуық миссиясы барысында Сатурн ғаламшарын және оның...

(New Horizons) "Жаңа горизонттар" миссиясы

"Жаңа горизонттар" ғарыш аппараты 2006 жылы Плутонды және Койпер белдігін зерттеу үшін...

Forces

The animation shows the way forces act on wheeled vehicles and vehicles with runners.

Added to your cart.