Себетіңіз бос

Сатып алу

Дана: 0

Барлыгы: 0,00

0

Айсбергтер

Айсбергтер

Айсбергтер (мұзтаулар) ашық теңізде жүзіп жүретін үлкенді-кішілі, тұщы судан тұратын алып мұз кесектері.

География

Этикеткалар

iceberg, ice sheet, ice, Титаник, sea current, water molecule, melting, glacier, freezing, calving, Антарктида, Arctic Circle, global warming, climate change, geography, nature

Байланысты экстралар

Көріністер

Глетчер

  • Глетчер - Көлбеу беттен төмен қарай үздіксіз, баяу, сырғанай қозғалатын алып мұз кесегі.
  • сынған мұз кесектері

Айсбергтер - теңізде жүзіп жүрген үлкенді-кішілі мұз кесектері. Тұщы судан тұрады, құрлықтан теңізге бірнеше мың жыл құрлықтан теңізге тап болады.
Құрлықтан теңізге тап болған глетчерлерден немесе мұз қабаттарынан тұрады. Глетчерлер мен мұз қабаттары теңізге көлбеу жерлерден сырғып түседі. Сырғыған кезде жарықтар пайда болады. Теңіз жағасына жақындағанда да тоқтамай, теңізбен ары қарай қозғала береді.
Қайраң мұздықтардың ұзындығы әр түрлі болады, сондықтан құрлық пен судың шекарасындағы сызықты анықтау мүмкін емес. Мұхит суының көтерілуі мен қайтуы кезіндегі толқындардың күші, сондай-ақ мұз астындағы теңіз суының шаюы теңіздің бетінде қалқып жүзген мұз қабырғасын әр түрлі мөлшердегі мұз кесектеріне бөледі, олар жарылған жерлерінен бөлінеді. Мұны "мұздың бөлінуі" дейміз. Бөлініп түскен мұз кесектерінен әр түрлі пішінді көптеген айсбергтер пайда болады.

Топырақтың қимасы

  • Айсбергтер - Теңізде жүзіп жүретін үлкенді-кішілі алып мұз кесектері.
  • глетчер - Көлбеу беттен төмен қарай үздіксіз, баяу, сырғанай қозғалатын алып мұз кесегі.
  • қайраң мұздықтар (теңізге созылған)
  • мұз қозғалысының бағыты - Мұз көлбеу беттен төмен қарай, теңізге қарай қозғалады.
  • теңіз суының ағысы - Теңіз суы мұзды астынан ерітеді.
  • құрлық пен теңіздің шекарасы
  • теңіз түбі

Түрлері

  • тақта тәрізді - Төбесі жалпақ. Оның ені биіктігінен ең кемі бес есе үлкен.
  • сына пішінді айсберг - Оның бір беті жоғары қарай тік көтерілген, екінші беті еңістеу.
  • құрғақ док айсберг - Ортасында U пішінді ойық бар, оның түбі судың астында орналасқан.
  • пирамида пішінді айсберг - Бір немесе бірнеше шыңы бар.
  • күмбез пішінді айсберг - Төбесі доғал.
  • блок пішінді айсберг - Төбесі жалпақ, екі беті тік.

Айсбергтер әр түрлі пішінді болады. Кейбірі тақтаға ұқсаса, кейбірлері күмбезге ұқсайды. Сына пішінді, бір немесе бірнеше үшкір шыңы судан шығып тұратын және басы жалпақ, блок тәрізді айсбергтер де болады. Құрғақ док айсбергтің екі шыңының арасында U тәрізді ойық бар. Сол ойық судың астында болғандықтан, екі бөлек мұз секілді көрінеді, сондықтан айсбергтің мұндай түрі қауіпті.

Физика

  • 1/10 - Судың бетіне айсбергтің оннан бір бөлігі шығып тұрады.
  • 9/10 - Айсбергтің 90% судың астында орналасқан.
  • Мұздың құрамы

Айсбергтер тек қана пішініне қарай ғана емес, өлшемдеріне қарай да әр түрлі. Ондай мұз кесектерінің мөлшері бір-екі метрден бірнеше жүз метрге дейін болады.
Антарктида маңындағы айсбергтердің диаметрлері үлкен, шамамен 300-500 метр, ал солтүстік жарты шардың айсбергтері әдетте 100-300 м арасында болады. Тек оннан бір бөлігі теңіздің бетіне шығып тұрады. Көлемінің 90 пайызы су астында болады.

Су молекулалары бір-бірімен сутегі байланысымен байланысқан. Бұл байланыстар бір су молекуласының сутегі атомы және басқа су молекуласының оттегі атомының бөлінбеген электрон жұбының арасында орнайды.
Мұз кристалында барлық су молекуласы арасында сутегі байланысы орнайды, сондықтан олардың арасында дұрыс өлшемді тор орнайды және су молекулаларының арасында үлкен бос жазықтықтар бар.
Сұйық қалыптағы суда барлық молекула арасында сутегі байланысы орнамайды, молекулалардың құрылысы толық емес, сондықтан су молекулалары бір-біріне жақын орналасады. Мұздың тығыздығы суға қарағанда төмен. Сол себeпті мұз судың бетінде қалқып жүреді.

Таралуы

  • Канар ағысы
  • Гвиана ағысы
  • Лабрадор ағысы
  • Гольфстрим ағысы (Солтүстік-Атланттық)
  • Шығыс Гренландия ағысы
  • Солтүстік экваторлық ағыс
  • Оңтүстік экваторлық ағыс
  • Бразилиялық ағыс
  • Бенгела ағысы
  • Калифорниялық ағыс
  • Ойя-Сио ағысы
  • Куро-Сио ағысы
  • Куриль ағысы
  • Экваторлық қарсы ағыс
  • Гумбольдт (Перулік) ағысы
  • Сомалилық ағыс
  • Агульяс ағысы
  • Батыс желдері ағысы
  • Батыс-Австралиялық ағыс
  • Шығыс-Австралиялық ағыс
  • Кариб ағысы
  • Қытай ағысы
  • Норвег ағысы
  • Антарктида жағалауы ағысы
  • Атлант мұхиты
  • Тынық мұхиты
  • Үнді мұхиты
  • Солтүстік Мұзды мұхит

Айбергтердің көпшілігі Антарктиданың маңындағы суларда кездеседі. Батыс желдерінің ағысы оларды шығысқа қарай тасиды. Бірақ солтүстік жарты шарда да көп айсбергтер кездеседі. Солтүстік жарты шардың арғы жағындағы аралдардан келеді және Шығыс Гренландия немесе Лабрадор ағысымен оңтүстікке қарай жетіп, жылырақ суларда еріп кетеді. Бір айсбергтің өмірі шамамен 2-3 жылға созылады.

Жылынудың салдары

  • теңіз басқан аумақтар

Бүгінгі күні глетчерлердің және мұз жабындарының еруі жылдамдады. Оның себебін атмосферадағы көшетханалық газдардың үлесінің өсуі салдарынана пайда болған ғаламдық жылынудан іздеуіміз керек. Бұл үдеріс адамдардың өмір сүру жағдайына, ғаламдық экологиялық тепе-теңдікті сақтауға әсер етеді. 21-інші ғасырда әлемдік теңіз деңгейі 10 сантиметрден артық көтеріледі деп күтілуде. Болашақта теңіз жағалауларындағы қалаларға қауіп төнуі мүмкін.

Титаник

Анимация

  • Глетчер - Көлбеу беттен төмен қарай үздіксіз, баяу, сырғанай қозғалатын алып мұз кесегі.
  • сынған мұз кесектері
  • Айсбергтер - Теңізде жүзіп жүретін үлкенді-кішілі алып мұз кесектері.
  • глетчер - Көлбеу беттен төмен қарай үздіксіз, баяу, сырғанай қозғалатын алып мұз кесегі.
  • қайраң мұздықтар (теңізге созылған)
  • мұз қозғалысының бағыты - Мұз көлбеу беттен төмен қарай, теңізге қарай қозғалады.
  • теңіз суының ағысы - Теңіз суы мұзды астынан ерітеді.
  • құрлық пен теңіздің шекарасы
  • теңіз түбі
  • тақта тәрізді - Төбесі жалпақ. Оның ені биіктігінен ең кемі бес есе үлкен.
  • сына пішінді айсберг - Оның бір беті жоғары қарай тік көтерілген, екінші беті еңістеу.
  • құрғақ док айсберг - Ортасында U пішінді ойық бар, оның түбі судың астында орналасқан.
  • пирамида пішінді айсберг - Бір немесе бірнеше шыңы бар.
  • күмбез пішінді айсберг - Төбесі доғал.
  • блок пішінді айсберг - Төбесі жалпақ, екі беті тік.
  • 1/10 - Судың бетіне айсбергтің оннан бір бөлігі шығып тұрады.
  • 9/10 - Айсбергтің 90% судың астында орналасқан.
  • Мұздың құрамы
  • мұз
  • су
  • мұз/су
  • жылу берілуі
  • жылудың бөлінуі
  • еру
  • қату
  • Канар ағысы
  • Гвиана ағысы
  • Лабрадор ағысы
  • Гольфстрим ағысы (Солтүстік-Атланттық)
  • Шығыс Гренландия ағысы
  • Солтүстік экваторлық ағыс
  • Оңтүстік экваторлық ағыс
  • Бразилиялық ағыс
  • Бенгела ағысы
  • Калифорниялық ағыс
  • Ойя-Сио ағысы
  • Куро-Сио ағысы
  • Куриль ағысы
  • Экваторлық қарсы ағыс
  • Гумбольдт (Перулік) ағысы
  • Сомалилық ағыс
  • Агульяс ағысы
  • Батыс желдері ағысы
  • Батыс-Австралиялық ағыс
  • Шығыс-Австралиялық ағыс
  • Кариб ағысы
  • Қытай ағысы
  • Норвег ағысы
  • Антарктида жағалауы ағысы
  • Атлант мұхиты
  • Тынық мұхиты
  • Үнді мұхиты
  • Солтүстік Мұзды мұхит
  • теңіз басқан аумақтар

Наррация

Айсбергтер - теңізде жүзіп жүрген үлкенді-кішілі мұз кесектері. Тұщы судан тұрады, құрлықтан теңізге бірнеше мың жыл құрлықтан теңізге тап болады.
Құрлықтан теңізге тап болған глетчерлерден немесе мұз қабаттарынан тұрады. Глетчерлер мен мұз қабаттары теңізге көлбеу жерлерден сырғып түседі. Сырғыған кезде жарықтар пайда болады. Теңіз жағасына жақындағанда да тоқтамай, теңізбен ары қарай қозғала береді.
Қайраң мұздықтардың ұзындығы әр түрлі болады, сондықтан құрлық пен судың шекарасындағы сызықты анықтау мүмкін емес. Мұхит суының көтерілуі мен қайтуы кезіндегі толқындардың күші, сондай-ақ мұз астындағы теңіз суының шаюы теңіздің бетінде қалқып жүзген мұз қабырғасын әр түрлі мөлшердегі мұз кесектеріне бөледі, олар жарылған жерлерінен бөлінеді. Мұны "мұздың бөлінуі" дейміз. Бөлініп түскен мұз кесектерінен әр түрлі пішінді көптеген айсбергтер пайда болады.

Айсбергтер әр түрлі пішінді болады. Кейбірі тақтаға ұқсаса, кейбірлері күмбезге ұқсайды. Сына пішінді, бір немесе бірнеше үшкір шыңы судан шығып тұратын және басы жалпақ, блок тәрізді айсбергтер де болады. Құрғақ док айсбергтің екі шыңының арасында U тәрізді ойық бар. Сол ойық судың астында болғандықтан, екі бөлек мұз секілді көрінеді, сондықтан айсбергтің мұндай түрі қауіпті.

Айсбергтер тек қана пішініне қарай ғана емес, өлшемдеріне қарай да әр түрлі. Ондай мұз кесектерінің мөлшері бір-екі метрден бірнеше жүз метрге дейін болады.
Антарктида маңындағы айсбергтердің диаметрлері үлкен, шамамен 300-500 метр, ал солтүстік жарты шардың айсбергтері әдетте 100-300 м арасында болады. Тек оннан бір бөлігі теңіздің бетіне шығып тұрады. Көлемінің 90 пайызы су астында болады.

Су молекулалары бір-бірімен сутегі байланысымен байланысқан. Бұл байланыстар бір су молекуласының сутегі атомы және басқа су молекуласының оттегі атомының бөлінбеген электрон жұбының арасында орнайды.
Мұз кристалында барлық су молекуласы арасында сутегі байланысы орнайды, сондықтан олардың арасында дұрыс өлшемді тор орнайды және су молекулаларының арасында үлкен бос жазықтықтар бар.
Сұйық қалыптағы суда барлық молекула арасында сутегі байланысы орнамайды, молекулалардың құрылысы толық емес, сондықтан су молекулалары бір-біріне жақын орналасады. Мұздың тығыздығы суға қарағанда төмен. Сол себeпті мұз судың бетінде қалқып жүреді.

Айбергтердің көпшілігі Антарктиданың маңындағы суларда кездеседі. Батыс желдерінің ағысы оларды шығысқа қарай тасиды. Бірақ солтүстік жарты шарда да көп айсбергтер кездеседі. Солтүстік жарты шардың арғы жағындағы аралдардан келеді және Шығыс Гренландия немесе Лабрадор ағысымен оңтүстікке қарай жетіп, жылырақ суларда еріп кетеді. Бір айсбергтің өмірі шамамен 2-3 жылға созылады.

Бүгінгі күні глетчерлердің және мұз жабындарының еруі жылдамдады. Оның себебін атмосферадағы көшетханалық газдардың үлесінің өсуі салдарынана пайда болған ғаламдық жылынудан іздеуіміз керек. Бұл үдеріс адамдардың өмір сүру жағдайына, ғаламдық экологиялық тепе-теңдікті сақтауға әсер етеді. 21-інші ғасырда әлемдік теңіз деңгейі 10 сантиметрден артық көтеріледі деп күтілуде. Болашақта теңіз жағалауларындағы қалаларға қауіп төнуі мүмкін.

Байланысты экстралар

Glacier (intermediate)

A glacier is a large body of ice that forms from snow, and is in constant, slow motion.

Melting and freezing

During freezing hydrogen bonds are formed between water molecules resulting in a crystal...

Теңіз ағыстары

Теңіз ағыстарының жүйесі жаһандық мұхиттық конвейерді құрайды, ол Жердегі климатқа үлкен...

Көшетхана әсері

Көшетхана әсері адамның жердегі тіршілігінің әсерінен күшейеді және жаһандық жылынудың...

Титаник (1912)

RMS "Титаник" 20-сыншы ғасырдың басында әлемнің ең үлкен жолаушы тасымалдайтын кемесі болды.

Табиғаттағы су айналымы (орта деңгей)

Ғаламшарымыздың су қоры булану, қоюлану, еру және қату барысында ұдайы айналымға түседі.

Мұз басу

Соңғы мұз дәуірі шамамен 13 мың жыл бұрын аяқталған.

Fjord

A fjord is a long, narrow inlet with steep sides, created in a valley carved by glacial...

Эци, мұз адамы

Бір Альпі мұздықтарынан мыс-тас ғасырынан бері сақталған Мұз адамының мумиясы табылды.

Added to your cart.