Vaša košarica je prazna

Kupovina

komad: 0

Ukupno: 0,00

0

Životinjska i biljna stanica, organele

Životinjska i biljna stanica, organele

U eukariotskoj stanici razvile su se brojne stanične organele.

Biologija

Ključne riječi

stanica, stanična organela, stanični organeli, eukariotski, stanična membrana, stanična stijenka, jezgra, citoplazma, Golgijevo tijelo, kloroplast, endoplazmatska, mitohondrij, endoplazmatski retikulum, stanični kostur (citoskelet), vakuola, DNK, tilakoid, zid biljnih stanica, vesikula, grana, izvanstanična matrica, sklerocit, kromatin, proteini histoni, lipidna membrana, nuklearna membrana, glatki endoplazmatski retikulum, ribosom, organizam, citologija, biljka, životinja, bilogija, _javasolt

Povezani dodatci

Pitanja

  • Koje od dole navedinih skupina NE pripadaju eukariotima?
  • Koja organela je izvor stanične energije?
  • Koja se od navedenih organela ne pojavljuje u životinjskim stanicama?
  • Koja se od navedenih organela ne pojavljuje u životinjskim stanicama?
  • Koja se od navedenih organela ne pojavljuje u životinjskim stanicama?
  • Koja organela je kompleksna, povezana mreža membranskih vezikula u stanici, koja igra važnu ulogu u sintezi proteina?
  • U kojoj se organeli odigrava fotosinteza?
  • U kojoj se organeli odigrava probava nepotrebnih materijala?
  • Koja organela sadrži kromatin?
  • U kojoj se organeli odvijaju katabolički procesi?
  • Točno ili netočno? Staničnu membranu čini jednoslojna membrana koja se sastoji od molekula škroba.
  • Točno ili netočno? Kloroplasti su okruženi dvostrukom membranom.
  • Točno ili netočno? Na površini hrapavog endoplazmatsog retikuluma nalaze se ribosomi.
  • Točno ili netočno? Prokariotske stanice imaju pravu staničnu jezgru.
  • Točno ili netočno? Svaka životinjska stanica je okružena staničnom stijenkom, koja se sastoji od celuloze.
  • Točno ili netočno? Vakuola ima vrlo važnu ulogu u održavanju turgora unutar biljne stanice.
  • Točno ili netočno? Citoskelet osigurava položaj i kretanje organela u stanici.
  • Točno ili netočno? Mitohondiji sudjeluju u procesima anabolizma.
  • Od kojeg se materijala sastoji biljna stanična stijenka?
  • Koje molekule čine dvostruki lipidni sloj stanične membrane?

3D modeli

Stanica

  • životinjska stanica
  • biljna stanica
  • kloroplast - U kloroplastima se odvija fotosinteza: proizvodnja šećera iz ugljikovoga dioksida uz pomoć sunčeve energije.
  • stanična stijenka - Stanična stijenka sastoji se od celuloze i služi pružanju zaštite, održavanju staničnoga oblika i osiguravanju čvrstoće tkiva biljke.
  • vakuola - Mjehur unutar stanice ispunjen nukleoplazmom. Igra važnu ulogu u održavanju unutarnjega hidrostatičkoga tlaka ili turgora unutar stanice, skladištenju minerala i uklanjanju otpadnih tvari.
  • stanična jezgra - Sastavni dio stanične jezgre je kromatin, kombinacija DNK i proteina. Stanice životinja, biljaka i gljiva nazivaju se eukariotskim stanicama, odnosno stanicama koje imaju stanične jezgre. Prokariotske stanice (bakterije) nemaju stanične jezgre. Njihov DNK nalazi se u citoplazmi.
  • mitohondrij - Izvor stanične energije, njezina energetska centrala. Proizvodi ATP razbijanjem organskih molekula. ATP je molekula prijenosa stanične energije.
  • stanična membrana - Lipidna membrana (ovojnica) koja obavija stanicu.
  • citoplazma
  • endoplazmatski retikulum - Složena međusobno povezana mreža membranskih vezikula u stanici. Igra važnu ulogu u sintezi i obradi proteina, sintezi lipida i razgradnji nekih tvarih.
  • golgijev aparat - Igra važnu ulogu u obradi proteina.

Životinjska stanica

  • stanična jezgra - Sastavni dio stanične jezgre je kromatin, kombinacija DNK i proteina. Stanice životinja, biljaka i gljiva nazivaju se eukariotskim stanicama, odnosno stanicama koje imaju stanične jezgre. Prokariotske stanice (bakterije) nemaju stanične jezgre. Njihov DNK nalazi se u citoplazmi.
  • mitohondrij - Izvor stanične energije, njezina energetska centrala. Proizvodi ATP razbijanjem organskih molekula. ATP je molekula prijenosa stanične energije.
  • stanična membrana - Lipidna membrana (ovojnica) koja obavija stanicu.
  • citoplazma
  • endoplazmatski retikulum - Složena međusobno povezana mreža membranskih vezikula u stanici. Igra važnu ulogu u sintezi i obradi proteina, sintezi lipida i razgradnji nekih tvarih.
  • golgijev aparat - Igra važnu ulogu u obradi proteina.
  • vezikula - Unutarstanične tvari prenose se u membranskim mjehurićima. Jedna vrsta vezikula su lizosomi u kojima se neke tvari probavljaju i razgrađuje otpad.
  • stanični kostur (citoskelet) - Igra važne uloge u pozicioniranju i kretanju vezikula i staničnih organela te daje oblik i strukturu životinjskim stanicama koje nemaju stanične stijenke.

Biljna stanica

  • kloroplast - U kloroplastima se odvija fotosinteza: proizvodnja šećera iz ugljikovoga dioksida uz pomoć sunčeve energije.
  • stanična stijenka - Stanična stijenka sastoji se od celuloze i služi pružanju zaštite, održavanju staničnoga oblika i osiguravanju čvrstoće tkiva biljke.
  • vakuola - Mjehur unutar stanice ispunjen nukleoplazmom. Igra važnu ulogu u održavanju unutarnjega hidrostatičkoga tlaka ili turgora unutar stanice, skladištenju minerala i uklanjanju otpadnih tvari.
  • stanična jezgra - Sastavni dio stanične jezgre je kromatin, kombinacija DNK i proteina. Stanice životinja, biljaka i gljiva nazivaju se eukariotskim stanicama, odnosno stanicama koje imaju stanične jezgre. Prokariotske stanice (bakterije) nemaju stanične jezgre. Njihov DNK nalazi se u citoplazmi.
  • mitohondrij - Izvor stanične energije, njezina energetska centrala. Proizvodi ATP razbijanjem organskih molekula. ATP je molekula prijenosa stanične energije.
  • stanična membrana - Lipidna membrana (ovojnica) koja obavija stanicu.
  • citoplazma - Prozirna tekućina; u njoj se odvija više metaboličkih procesa u stanici.
  • endoplazmatski retikulum - Složena međusobno povezana mreža membranskih vezikula u stanici. Igra važnu ulogu u sintezi i obradi proteina, sintezi lipida i razgradnji nekih tvarih.
  • golgijev aparat - Igra važnu ulogu u obradi proteina.
  • vezikula - Unutarstanične tvari prenose se u membranskim mjehurićima. Jedna vrsta vezikula su lizosomi u kojima se neke tvari probavljaju i razgrađuje otpad.
  • stanični kostur (citoskelet) - Igra važne uloge u pozicioniranju i kretanju vezikula i staničnih organela te daje oblik i strukturu životinjskim stanicama koje nemaju stanične stijenke.

Stanična membrana

  • molekula fosfatida - Molekula lipida; njezina glava sastoji se od glicerola i fosforne kiseline, a repić od dva lanca masnih kiselina. Glava je polarna, a repić nepolaran te je na taj način molekula fosfatida (ili fosfolipida) amfipatična pa one teže stvaranju dvostrukih slojeva. Unutar jednoga sloja molekule fosfatida mogu se kretati slobodno, ali rijetko kada napuštaju taj sloj te je stoga lipidna membrana dvodimenzionalna tekućina.
  • membranski protein - Neki proteini oblikuju kanale kroz membranu, dok ostali mogu imati važnu ulogu u prenošenju kemijskih signala između dvije strane membrane.

Stanična jezgra

  • stanična jezgra
  • kromatin - Sastoji se od proteina i molekula DNK koje su oko njih omotane. DNK određuje genetska svojstva stanice i organizma koje te stanice izgrađuju.
  • membrana stanične jezgre - Dvostruka membrana, čiji se vanjski sloj nastavlja na endoplazmatski retikulum ili endoplazmatsku mrežicu.
  • pore - Proteini koji stvaraju pore u membrani služe za prijenos tvari između citoplazme i stanične jezgre.

Jezgrina membrana (ovojnica)

  • proteini porini - Proteini koji stvaraju pore u membrani služe za prijenos tvari između citoplazme i stanične jezgre.
  • vanjska lipidna membrana - Nastavlja se na endoplazmatski retikulum ili enfoplazmatsku mrežicu.
  • unutarnja lipidna membrana

Endoplazmatski retikulum

  • hrapavi endoplazmatski retikulum - Sadrži ribosome, koji sintetiziraju proteinske molekule.
  • glatki endoplazmatski retikulum - Igra važnu ulogu u sintezi lipida i detoksikaciji nekih štetnih tvari koje se tu razlažu.
  • ribosom - Sintetizira proteinske molekule redoslijedom koji određuje DNK, što se prepisuje na glasničke RNK molekule (mRNK) u jezgri. Ribosomi vezani za membranu smješteni su na membrani hrapavoga endoplazmatskoga retikuluma i stvaraju proteine za korištenje izvan stanice ili za ugrađivanje u staničnu membranu. Slobodni ribosomi mogu se nesmetano kretati u citoplazmi i stvaraju proteine za korištenje unutar stanice.
  • membrana stanične jezgre - Dvostruka membrana, čiji se vanjski sloj nastavlja na endoplazmatski retikulum ili endoplazmatsku mrežicu.

Golgijev aparat

  • cis strana - Dio Golgijevoga aparata ili Golgijevoga tijela bližega staničnoj jezgri.
  • trans strana - Dio Golgijevoga aparata ili Golgijevoga tijela koji je udaljen od stanične jezgre. Tijekom prolaska kroz Golgijev aparat ili Golgijevo tijelo proteini se obrađuju i pakiraju. To također igra važnu ulogu u određivanju konačnoga odredišta proteina.Proteine od cis strane do trans strane prenose vezikule.

Plastidi

  • vanjska membrana
  • unutarnja membrana
  • grana - Grana je membranska struktura, naslaga tilakoidnih diskova.
  • tilakoidi - Tilakoidi se oblikuju invaginacijom ( uvrtanjem) unutarnje membrane. Sadrže proteinske komplekse koji igraju važu ulogu u fotosintezi.

Mitohondrij

  • vanjska membrana
  • unutarnja membrana - Sadrži molekule koje igraju važnu ulogu u kataboličkim procesima, kao i u stvaranju ATP-a.

Kromatin

  • protein staničnoga skeleta
  • bazični proteini histoni
  • DNK - DNK je genetski materijal stanica, koji određuje genetska svojstva stanice i organizama koje te stanice izgrađuju.

Animacija

  • životinjska stanica
  • biljna stanica
  • kloroplast - U kloroplastima se odvija fotosinteza: proizvodnja šećera iz ugljikovoga dioksida uz pomoć sunčeve energije.
  • stanična stijenka - Stanična stijenka sastoji se od celuloze i služi pružanju zaštite, održavanju staničnoga oblika i osiguravanju čvrstoće tkiva biljke.
  • vakuola - Mjehur unutar stanice ispunjen nukleoplazmom. Igra važnu ulogu u održavanju unutarnjega hidrostatičkoga tlaka ili turgora unutar stanice, skladištenju minerala i uklanjanju otpadnih tvari.
  • stanična jezgra - Sastavni dio stanične jezgre je kromatin, kombinacija DNK i proteina. Stanice životinja, biljaka i gljiva nazivaju se eukariotskim stanicama, odnosno stanicama koje imaju stanične jezgre. Prokariotske stanice (bakterije) nemaju stanične jezgre. Njihov DNK nalazi se u citoplazmi.
  • mitohondrij - Izvor stanične energije, njezina energetska centrala. Proizvodi ATP razbijanjem organskih molekula. ATP je molekula prijenosa stanične energije.
  • stanična membrana - Lipidna membrana (ovojnica) koja obavija stanicu.
  • citoplazma
  • endoplazmatski retikulum - Složena međusobno povezana mreža membranskih vezikula u stanici. Igra važnu ulogu u sintezi i obradi proteina, sintezi lipida i razgradnji nekih tvarih.
  • golgijev aparat - Igra važnu ulogu u obradi proteina.
  • stanična jezgra
  • kromatin - Sastoji se od proteina i molekula DNK koje su oko njih omotane. DNK određuje genetska svojstva stanice i organizma koje te stanice izgrađuju.
  • membrana stanične jezgre - Dvostruka membrana, čiji se vanjski sloj nastavlja na endoplazmatski retikulum ili endoplazmatsku mrežicu.
  • pore - Proteini koji stvaraju pore u membrani služe za prijenos tvari između citoplazme i stanične jezgre.
  • protein staničnoga skeleta
  • bazični proteini histoni
  • DNK - DNK je genetski materijal stanica, koji određuje genetska svojstva stanice i organizama koje te stanice izgrađuju.
  • proteini porini - Proteini koji stvaraju pore u membrani služe za prijenos tvari između citoplazme i stanične jezgre.
  • vanjska lipidna membrana - Nastavlja se na endoplazmatski retikulum ili enfoplazmatsku mrežicu.
  • unutarnja lipidna membrana
  • hrapavi endoplazmatski retikulum - Sadrži ribosome, koji sintetiziraju proteinske molekule.
  • glatki endoplazmatski retikulum - Igra važnu ulogu u sintezi lipida i detoksikaciji nekih štetnih tvari koje se tu razlažu.
  • ribosom - Sintetizira proteinske molekule redoslijedom koji određuje DNK, što se prepisuje na glasničke RNK molekule (mRNK) u jezgri. Ribosomi vezani za membranu smješteni su na membrani hrapavoga endoplazmatskoga retikuluma i stvaraju proteine za korištenje izvan stanice ili za ugrađivanje u staničnu membranu. Slobodni ribosomi mogu se nesmetano kretati u citoplazmi i stvaraju proteine za korištenje unutar stanice.
  • membrana stanične jezgre - Dvostruka membrana, čiji se vanjski sloj nastavlja na endoplazmatski retikulum ili endoplazmatsku mrežicu.
  • cis strana - Dio Golgijevoga aparata ili Golgijevoga tijela bližega staničnoj jezgri.
  • trans strana - Dio Golgijevoga aparata ili Golgijevoga tijela koji je udaljen od stanične jezgre. Tijekom prolaska kroz Golgijev aparat ili Golgijevo tijelo proteini se obrađuju i pakiraju. To također igra važnu ulogu u određivanju konačnoga odredišta proteina.Proteine od cis strane do trans strane prenose vezikule.
  • molekula fosfatida - Molekula lipida; njezina glava sastoji se od glicerola i fosforne kiseline, a repić od dva lanca masnih kiselina. Glava je polarna, a repić nepolaran te je na taj način molekula fosfatida (ili fosfolipida) amfipatična pa one teže stvaranju dvostrukih slojeva. Unutar jednoga sloja molekule fosfatida mogu se kretati slobodno, ali rijetko kada napuštaju taj sloj te je stoga lipidna membrana dvodimenzionalna tekućina.
  • membranski protein - Neki proteini oblikuju kanale kroz membranu, dok ostali mogu imati važnu ulogu u prenošenju kemijskih signala između dvije strane membrane.
  • vanjska membrana
  • unutarnja membrana
  • grana - Grana je membranska struktura, naslaga tilakoidnih diskova.
  • tilakoidi - Tilakoidi se oblikuju invaginacijom ( uvrtanjem) unutarnje membrane. Sadrže proteinske komplekse koji igraju važu ulogu u fotosintezi.
  • vanjska membrana
  • unutarnja membrana - Sadrži molekule koje igraju važnu ulogu u kataboličkim procesima, kao i u stvaranju ATP-a.

Naracija

Dvije važne vrste eukariotskih stanica su životinjske i biljne stanice. Vaskularne biljke građene su od organa, kao što je lišće. Organi se sastoje od tkiva, a tkiva se sastoje od stanica koje imaju slične funkcije i strukture. Animacija prikazuje stanicu mezofila. Te stanice obično nalazimo u lišću i one provode opsežan proces fotosinteze.

U skupinu pravih mnogostaničara se ubrajamo i mi ljudi. Animacija prikazuje stanicu ljudske jetre.

Uobičajene biljne i životinjske stanice imaju mnogo sličnih i različitih svojstava. Obje vrste stanica imaju stanične jezgre, endoplazmatske retikulume (mrežice), odnosno složenu mrežu membranskih vezikula i Golgijevoga aparata (Golgijevoga tijela). Sadrže stanične kosture (citoskelete) i citoplazmu obavijenu staničnom stijenkom. Stanična membrana biljnih stanica obavijena je unutar stanične stijenke, načinjene od celuloze.
Biljne stanice obično sadrže vakuolu (mjehurić unutar stanice ispunjen nukleoplazmom) i kloroplaste u kojima se odvija fotosinteza.

Staničnu jezgru obavija jezgrina membrana. Ona sadrži jezgricu (nukleolus), gdje se stvaraju ribosomi. Sadržaj stanične jezgre uglavnom sačinjava kromatin.

Kromatin se sastoji od DNK-a namotane oko bazičnih proteina histona. DNK kodira proteine te je stoga odgovorna za stanična svojstva kao i za cijeli organizam.

Membrana stanične jezgre je dvostruka lipidna membrana, koju stvaraju membranski proteini putem kojih se vrši prijenos tvari između citoplazme i stanične jezgre.

Endoplazmatski retikulum ili endoplazmatska mrežica nastavlja se na vanjski sloj jezgrine membrane. Hrapavi dio endoplazmatskoga retikuluma ili endoplazmatske mrežice bliži je staničnoj jezgri. Njegova površina sadrži ribosome, koji obavljaju sintezu proteinskih molekula po redosljedu koji određuje DNK, što se prepisuje u glasničke molekule RNK-u staničnoj jezgri. Glatki endoplazmatski retikulum ili endoplazmatska mrežica igra važnu ulogu u sintezi lipida i detoksikaciji; razgrađuje neke štetne tvari.

Proteini koje stvaraju ribosomi iz hrapavoga endoplazmatskoga retikuluma ili endoplazmatske mrežice obrađuju se i pakiraju u Golgijevom aparatu ili Golgijevom tijelu. To također igra važnu ulogu u određivanju konačnoga odredišta proteina.

Staničnu membranu čine molekule fosfatida. Glava molekule fosfatida je polarna, odnosno hidrofilna, dok je repić nepolaran, odnosno hidrofoban. Hidrofobni dijelovi okreću se jedan prema drugome i istiskuju vodu, stvarajući dvostruki sloj. Molekule fosfatida se unutar sloja mogu kretati slobodno, no one rijetko kada napuštaju taj sloj te je stoga lipidna membrana dvodimenzionalna tekućina.
Membranski proteini u staničnoj membrani mogu imati nekoliko funkcija: neki od njih služe kao kanali, dok drugi kao receptori, koji vežu signalne molekule.

Kloroplasti su važne organele biljnih stanica, koje obavljaju fotosintezu. Imaju dvostruku membranu. Nabori unutarnje membrane oblikuju tilakoidne diskove. Ti diskovi često su naslagani jedan na drugi, čineći granu.

Obje vrste stanica, biljne i životinjske, sadrže mitohondrije koje često nazivaju izvorom stanične energije, odnosno staničnom energetskom centralom: oni proizvode veliku količinu ATP-a razbijanjem organskih molekula. ATP je molekula prijenosa stanične energije.
Žive organizme karakterizira stanična organizacija. Stanice su najmanje jedinice života koje se svrstavaju u nešto živo i često ih nazivamo građevnim jedinicama života. Stanice imaju biološke procese, ali stanične organele same po sebi nisu živa bića.

Povezani dodatci

Fotosinteza

Biljke su kadre od neorganskih tvari (ugljičnog dioksida i vode) napraviti organski šećer.

Građa prokariotske i eukariotske stanice

U živome svijetu postoje dvije osnovne vrste stanica: prokariotska i eukariotska stanica

Organizacija genoma

Eukariotske stanice s jezgrama veličine svega nekoliko mikrona mogu sadržavati gotovo dva metra višestruko namotane DNA.

Papučica

Papučica je vrsta trepetljikaša, eukariota.

Promjenjiva ameba

Jednostanični, heterotrofni organizmi, slatkovodni, s nepostojanim oblikom.

Razine biološke organizacije

Animacija prikazuje razine biološke organizacije od jedinke do stanice.

Zeleni bičaš

Bičaš je jednostanični organizam jednako sposoban na autotrofiju i heterotrofiju.

DNK

Nositelj genetskih informacija u stanici.

Građa bjelančevina

Raspored i sklop polipeptidnih lanaca čini prostornu strukturu bjelančevina.

Mejoza

Mejoza je posebna vrsta diobe kojom se broj kromosoma reducira na polovinu i tako nastaju haploidne stanice gamete.

Mitoza

Mitoza je stanična dioba u kojoj nastaju dvije jednake stanice od kojih svaka ima 2n (diploidan broj) kromosoma kao i stanica iz koje su nastale.

Vegetativni biljni organi

Potrebni ograni za život i razvoj biljaka.

Žitarice

U žitarice se ubrajaju biljke iz porodice trava, koje se uzgajaju zbog njihovih jestivih zrnastih plodova.

Bakterije (napredni stupanj)

Bakterije su jednostanični organizmi koji nemaju jezgru i duljine su nekoliko mikrometra.

Klorofil

Klorofil je fotosenzitivni zeleni pigment koji se nalazi u biljkama. Apsorbira svjetlosnu energiju i tako igra važnu ulogu u fotosintezi.

Prijenos tvari kroz biomembranu

Animacija prikazuje proces aktivnog i pasivnog prijenosa kroz staničnu membranu.

Bakterije (kuglaste, štapićaste, zavojite)

Bakterije možemo podjeliti prema obliku stanice.

Celuloza (C₆H₁₀O₅)n

Građevni materijal staničnih stijenki i vlakana biljaka.

Cvijet

Animacija nam pokazuje strukturu tipičnog cveta.

Fotosinteza (osnovni stupanj)

Biljke posjeduju sposobnost pretvaranja anorganskih tvari (ugljikov dioksid i voda) u organski šećer.

Mišićna tkiva

U našem organizmu nalazimo tri vrste mišićnog tkiva: glatko, poprečnoprugasto i srčano.

Molekula masti

Tri zasićene molekule masnih kiselina povezane s molekulom glicerola.

Molekula ulja

Trigliceridi koji sadrže nezasićene masne kiseline su na sobnoj temperaturi u tekućem stanju.

Sjemenka i klijanje

Dvosupnice klijaju sa dvije supke, a jednosupnice sa jednom.

Vezivna tkiva

Tu pripadaju vlaknasto, masno, hrskavično i koštano tkivo, te krv.

Usporedba jestivih i otrovnih gljiva

Neke od gljiva mogu prouzrokovati smrtonosna trovanja, dok su druge važni dijelovi naše trpeze.

Virusi

Virusi se sastoje od proteinske ljuske i DNK ili RNK. Zaražene stanice reprogramiraju kako bi proizvodile više virusa.

Added to your cart.